{"id":16930,"date":"2018-12-13T03:19:03","date_gmt":"2018-12-13T01:19:03","guid":{"rendered":"https:\/\/xoandelugo.org\/?p=16930\/"},"modified":"2021-03-09T03:50:24","modified_gmt":"2021-03-09T01:50:24","slug":"as-matematicas-e-a-economia-miguel-alonso-davila","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/as-matematicas-e-a-economia-miguel-alonso-davila\/","title":{"rendered":"AS MATEM\u00c1TICAS E A ECONOM\u00cdA &#8211; Miguel Alonso Davila"},"content":{"rendered":"<div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"background-color: rgba(255,255,255,0.61);background-position: center center;background-repeat: no-repeat;background-blend-mode: overlay;border-width: 0px 0px 0px 0px;border-color:#e2e2e2;border-style:solid;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start\" style=\"max-width:calc( 1200px + 0px );margin-left: calc(-0px \/ 2 );margin-right: calc(-0px \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"border-color:#2ea5ba;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u00a0 Neste artigo analizaremos a aplicabilidade das matem\u00e1ticas como ferramenta para o estudo da econom\u00eda. Defenderemos que a construci\u00f3n de modelos matem\u00e1ticos non serve para explicar nin para predicir os fen\u00f3menos econ\u00f3micos. Para iso centrar\u00e9monos no problema da informaci\u00f3n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u00a0 D\u00e1se a circunstancia de que a maior parte da informaci\u00f3n economicamente relevante \u00e9 de tipo pr\u00e1ctico, t\u00e1cita, privativa, non articulable e dispersa. Isto imposibilita que se poida reunir para a construci\u00f3n dun modelo matem\u00e1tico. O cal pode visualizarse se repasamos mentalmente as nosas actividades diarias, inclu\u00eddas as laborais.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u00a0 En efecto, o co\u00f1ecemento que utilizamos para desenvolvernos na vida pos\u00fae as caracter\u00edsticas anteriormente sinaladas. Por exemplo, para conservar unha amizade, ou crear unha nova, para prolongar un v\u00ednculo amoroso, para conquistar a unha parella ou para relacionarnos co resto da sociedade, utilizaremos unha cantidade inxente de informaci\u00f3n. Pero esta at\u00f3pase dispersa entre todos os individuos. Non reside soamente na mente dun cidad\u00e1n concreto, sen\u00f3n que pola contra est\u00e1 espallada por toda a sociedade. Cada suxeito ten parte dese saber. Non todo o mundo utiliza as mesmas t\u00e9cnicas, por exemplo, para ligar, cada un utiliza unha estratexia concreta. De modo, que todo o entendemento que existe acerca de como se liga, ser\u00eda a suma de toda esa informaci\u00f3n individual. Haber\u00e1 persoas que se dean conta de que certas t\u00e1cticas son frut\u00edferas para tal mester, e estes datos transm\u00edtense a trav\u00e9s do mercado, a trav\u00e9s das interacci\u00f3ns sociais. Mais cada ser humano interpretaraos e aplicar\u00e1 co seu propio m\u00e9todo, de tal forma que ser\u00eda un erro considerar que se trata dos mesmos. Podemos imaxinarnos cando eramos novos e inexpertos nas devanditas facetas e alg\u00fan achegado m\u00e1is experimentado d\u00e1banos os primeiros consellos sobre como proceder. Quizais nos dixesen: \u201ctes que parecer seguro\u201d, e n\u00f3s interpretabamos \u00e1 nosa maneira que era \u201cparecer seguro\u201d e como conseguilo. Con todo, a diferenza de co\u00f1ecemento acerca de \u201cparecer seguro\u201d que ti\u00f1amos con respecto a ese amigo de idade superior era moi grande, o que desgraciadamente se reflect\u00eda nun \u00e9xito nulo pola nosa banda \u00e1 hora de conseguir parella. Ademais, \u00e1 parte de estar disperso este \u00e9 un saber privativo, \u00e9 dicir, non gozamos de acceso directo ao que reside na mente do resto dos nosos conx\u00e9neres. Por este motivo requirimos de extensos per\u00edodos de tempo para aprender.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u00a0 Non \u00e9 dif\u00edcil visualizar que este tipo de sabedor\u00eda pos\u00fae tam\u00e9n as outras propiedades. As\u00ed, \u00e9 de tipo pr\u00e1ctico, \u00e9 dicir, non se comprende lendo un libro. S\u00f3 unha pequen\u00edsima parte das habilidades que utilizamos a diario son de tipo te\u00f3rico e \u00e9 posible adquirilas estudando un manuscrito. \u00c9 practicando como conseguimos instru\u00edrnos sobre como relacionarnos, como manter unha amizade, etc\u00e9tera. As\u00ed mesmo tampouco \u00e9 articulable. Certamente, a\u00ednda que quix\u00e9semos escribir nun documento as regras a seguir para alargar unha amizade, non seriamos capaces. Figur\u00e9monos que algu\u00e9n aspira a codificar como se mant\u00e9n unha ligaz\u00f3n amorosa. No entanto, non unha simple enumeraci\u00f3n de xeneralidades, sen\u00f3n que tenta capturar exactamente como conducirnos en cada situaci\u00f3n. O asunto \u00e9 que, como cabe supor, as variables son incalculables. Se unha frase dese texto dixese algo como \u201ctes que procurar compracerlle\u201d, enseguida xorden incontables problemas. Preguntari\u00e1monos se \u00e9 imprescindible compracerlle en toda circunstancia. Quizais no escrito tam\u00e9n po\u00f1a que non sempre, pero ent\u00f3n, \u00bfen que circunstancias si e en cales non? Alb\u00edscase facilmente que se pretend\u00e9semos atrapar ou codificar todas as opci\u00f3ns, a tarefa volver\u00edase irrealizable.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u00a0 Non \u00e9 complicado chegar \u00e1 conclusi\u00f3n de que as destrezas necesarias para estes quefaceres pos\u00faen os atributos anteriormente sinalados. A pesar diso, poder\u00eda pensarse que \u00e9 a nosa vida laboral a que \u00e9 relevante para a econom\u00eda, e non a referida a temas de relaci\u00f3ns persoais. Con todo, se nos fixamos esas ocupaci\u00f3ns te\u00f1en tam\u00e9n os mencionados trazos. De feito, ningu\u00e9n realiza unha actividade xustamente igual que os seus conx\u00e9neres, cada un faino ao seu modo, creando un co\u00f1ecemento particular con respecto ao emprego que desempe\u00f1a. E ser\u00e1 de tipo pr\u00e1ctico. En verdade, \u00e9 faenando como asimilamos unha profesi\u00f3n. Faranos falta un tempo de instruci\u00f3n no que, a base de proba e erro, adquiriremos a pericia que nos permita ser competentes. As\u00ed que este non \u00e9 un co\u00f1ecemento de tipo te\u00f3rico. De non ser as\u00ed os asalariados sair\u00edan das escolas de oficios e das universidades xa listos para realizar a s\u00faa funci\u00f3n como un oficial de primeira. Emporiso, sabemos que este non \u00e9 o caso. \u00c9 s\u00f3 con este actuar pr\u00e1ctico que \u00e9 factible aprender, precisamente por tratarse dunha informaci\u00f3n non articulable, non codificable; se non ser\u00eda veros\u00edmil facelo lendo un libro. Pensemos no noso primeiro d\u00eda de traballo. Se lembramos seguramente nos vir\u00e1n \u00e1 mente algunhas das directrices que nos deron para orientarnos nos nosos pasos iniciais. Agora ben, ditas normas non eran exactas. Probablemente dix\u00e9ronnos cousas tales como: \u201cisto faise as\u00ed e as\u00ed, e logo xa vas vendo ti\u201d. Con todo, ese \u201cas\u00ed\u201d deixa unha chea de alternativas abertas, das que nos dabamos conta a primeira vez que realizabamos a tarefa en cuesti\u00f3n. Se fose doutra guisa non albergar\u00edamos ningunha d\u00fabida nos nosos d\u00edas inaugurais nunha empresa. Efectivamente, ese \u201cas\u00ed\u201d ti\u00f1amos que interpretalo. Por non falar do t\u00edpico \u201cxa vas vendo ti\u201d. E isto \u00e9 v\u00e1lido para todos os oficios.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u00a0 Desta maneira d\u00e1mosnos conta de que en realidade case toda a informaci\u00f3n economicamente relevante \u00e9 deste tipo. Por exemplo, se nos atopamos nunha cidade concreta \u00bfcomo pescudar cantas barras de pan hai que producir?, \u00bfou canto de calquera outra cousa?. Non existe unha ecuaci\u00f3n matem\u00e1tica \u00e1 que recorrer para resolver o problema, \u00e9 a base de proba e erro que imos atopando esa informaci\u00f3n. Unha vez posu\u00e1mola dar\u00e9monos conta da cantidade de factores que se te\u00f1en en conta. \u00c1 parte de que a experiencia nos diga cantas se venden de media nun d\u00eda normal, consideraremos tam\u00e9n innumerables circunstancias, por exemplo se \u00e9 un d\u00eda laborable ou non, se hai bo tempo ou se chove, se \u00e9 inverno ou ver\u00e1n, se a xente est\u00e1 contenta ou triste (quizais porque xoga o equipo local e puido ga\u00f1ar perdido), etc\u00e9tera. Podemos imaxinarnos ao oficial dic\u00edndolle ao aprendiz: \u201cse hai bo tempo feixe m\u00e1is pasteis\u201d. Mais \u00bfcanto sol fai falta para que sexa \u201cbo tempo\u201d?. Se por exemplo quix\u00e9semos montar un negocio, \u00bfcomo saber onde facelo?. Seguramente algu\u00e9n experimentado no sector saber\u00e1 se un sitio \u00e9 bo ou non, a pesar de que non sexa capaz de explicar especificamente por que. Tal vez ind\u00edquenos que unha esquina nunha r\u00faa concorrida \u00e9 bo emprazamento. A\u00ednda que non calquera esquina, ter\u00e1 tam\u00e9n en conta se xa hai moita competencia establecida na zona. Non entanto, \u00bfcanta competencia \u00e9 moita?. En definitiva, observamos que a maior parte do co\u00f1ecemento economicamente relevante pos\u00fae ditaa caracter\u00edsticas.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #000000;\">\u00a0 O caso \u00e9 que se esa informaci\u00f3n \u00e9 de tipo pr\u00e1ctico, t\u00e1cita, privativa, dispersa e non articulable, ent\u00f3n \u00e9 imposible crear un sistema matem\u00e1tico que tente modelar unha econom\u00eda que depende dela, posto que ao ser non articulable non ser\u00e1 viable codificarla en ning\u00fan sistema, sexa este matem\u00e1tico ou non. A este respecto as matem\u00e1ticas non te\u00f1en ning\u00fan poder m\u00e1xico co que acceder \u00e1 devandita informaci\u00f3n dunha forma misteriosa. Sinxelamente devandito obxectivo \u00e9 unha quimera.<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#2ea5ba;border-top-width:1px;border-bottom-width:1px;\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-1{ padding-top : 0px;margin-top : 0px;padding-right : 0px;padding-bottom : 0px;margin-bottom : 0px;padding-left : 0px;}<\/style><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-16930","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artigos-cy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16930"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17234,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16930\/revisions\/17234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}