{"id":16383,"date":"2018-05-31T00:53:46","date_gmt":"2018-05-30T22:53:46","guid":{"rendered":"https:\/\/xoandelugo.org\/?p=16383\/"},"modified":"2018-05-31T00:53:46","modified_gmt":"2018-05-30T22:53:46","slug":"a-omnipotencia-do-estado-oscar-r-carreiro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/a-omnipotencia-do-estado-oscar-r-carreiro\/","title":{"rendered":"A OMNIPOTENCIA DO ESTADO \u00d3scar R. Carreiro"},"content":{"rendered":"<div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"background-color: rgba(255,255,255,0);background-position: center center;background-repeat: no-repeat;border-width: 0px 0px 0px 0px;border-color:#e2e2e2;border-style:solid;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start\" style=\"max-width:calc( 1200px + 0px );margin-left: calc(-0px \/ 2 );margin-right: calc(-0px \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><h1 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #428fc9;\">A OMNIPOTENCIA DO ESTADO<\/span><\/h1>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><h4 style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #428fc9;\"><em>\u00a0 \u00a0 -\u00d3scar R. Carreiro &#8211;\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/em><\/span><\/h4>\n<\/div><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"border-color:#ffe500;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-text fusion-text-3\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><p>Franz Oppenheimer dic\u00eda que exist\u00edan d\u00faas formas de obter riqueza. Unha consist\u00eda en creala por medio do traballo e do intercambio; a outra, en apropiarse da riqueza creada polo traballo doutros, \u00e9 dicir, roubar. \u00c1 primeira forma cham\u00e1baa \u201cos medios econ\u00f3micos\u201d, \u00e1 segunda, \u201cos medios pol\u00edticos\u201d. Segundo Oppenheimer, o Estado \u00e9 unha organizaci\u00f3n dos medios pol\u00edticos. A s\u00faa propia existencia necesita da previa creaci\u00f3n de riqueza por parte dos medios econ\u00f3micos, da cal apr\u00f3piase posteriormente a trav\u00e9s do uso da forza.<a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\">[i]<\/a> A creaci\u00f3n dos Estados sup\u00f3n, necesariamente, a creaci\u00f3n de distintas clases sociais, a dos produtores e a dos ladr\u00f3ns:<\/p>\n<p>Todo estado na historia foi ou \u00e9 un estado de clases, unha forma de goberno de grupos sociais superiores e inferiores.<a href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\">[ii]<\/a><\/p>\n<p>Nunha an\u00e1lise similar, Alexander R\u00fcstow falaba da creaci\u00f3n dos Estados como un fen\u00f3meno de \u201csuperestratificaci\u00f3n\u201d, no que un estrato superior, militar e organizativamente cualificado, imponse e explota a un estrato inferior economicamente produtivo.<a href=\"#_edn3\" name=\"_ednref3\">[iii]<\/a><\/p>\n<p>Charles Tilly, pola s\u00faa banda, defin\u00eda aos Estados como organizaci\u00f3ns con poder coercitivo, distintas dos grupos de familia e parentesco, que exercen prioridade sobre calquera outra organizaci\u00f3n nun territorio extenso.<a href=\"#_edn4\" name=\"_ednref4\">[iv]<\/a> A orixe dos Estados at\u00f3pase no uso da forza por parte dun grupo de persoas sobre outro grupo nun territorio determinado con vistas a apropiarse dos seus recursos. Para Tilly, a \u00fanica diferenza entre un Estado e unha mafia \u00e9 o \u00e9xito do primeiro en lograr o monopolio dos medios de coerci\u00f3n.<a href=\"#_edn5\" name=\"_ednref5\">[v]<\/a><\/p>\n<p>Pero, como indica Rothbard, unha vez o Estado estableceuse, o seu principal problema consiste en manter o poder. A\u00ednda que o uso da forza \u00e9 o seu habitual <em>modus operandi<\/em>, necesita a longo prazo o apoio da maior parte dos gobernados, a\u00ednda que devandito apoio non consista m\u00e1is que nunha aquiescencia pasiva. O principal medio polo que a clase depredatoria gobernante consegue o apoio da clase explotada gobernada \u00e9 ideol\u00f3xico:<\/p>\n<p>A maior\u00eda debe ser persuadida pola ideolox\u00eda de que o seu goberno \u00e9 bo, sabio e, polo menos, inevitable.<a href=\"#_edn6\" name=\"_ednref6\">[vi]<\/a><\/p>\n<p>Establecer esa ideolox\u00eda ser\u00e1 a tarefa dos intelectuais ao servizo do Estado. O principal m\u00e9todo de establecemento dunha ideolox\u00eda que xustifique o poder estatal ser\u00e1 o da sacralizaci\u00f3n do Estado. Como apunta C. C. Pecknold:<\/p>\n<p>O estado requir\u00eda das masas que puxesen a s\u00faa fe na naci\u00f3n, e usaron a fe relixiosa para facer isto.<a href=\"#_edn7\" name=\"_ednref7\">[vii]<\/a><\/p>\n<p>As\u00ed, os Estados europeos recorrer\u00e1n \u00e1 sacralizaci\u00f3n para xustificar o seu poder rode\u00e1ndose dunha aureola sagrada. Un dos medios que empregar\u00e1n para conseguir esta aureola ser\u00e1 a transferencia de doutrinas teol\u00f3xicas cristi\u00e1s \u00e1 teor\u00eda pol\u00edtica e de Estado. Ser\u00e1n os intelectuais ao servizo do Estado os que desenvolvan e propaguen as doutrinas sacralizadoras.<\/p>\n<p>Segundo Emilio Gentile, a sacralizaci\u00f3n da pol\u00edtica ti\u00f1a como obxectivo afirmar a superioridade da soberan\u00eda estatal en relaci\u00f3n coa Igrexa e a glorificaci\u00f3n do Estado como a entidade ideal suprema \u00e1 que o cidad\u00e1n debe lealdade, devoci\u00f3n e compromiso:<\/p>\n<p>O concepto da soberan\u00eda desenvolvido polos te\u00f3ricos modernos do estado absoluto sentou os cimentos para a sacralizaci\u00f3n da pol\u00edtica porque foi creado a partir de conceptos teol\u00f3xicos secularizados que transfer\u00edan os atributos da divinidade ao estado e que as\u00ed lle confer\u00edan unha sacralidade que xa non depend\u00eda da consagraci\u00f3n pola Igrexa.<a href=\"#_edn8\" name=\"_ednref8\">[viii]<\/a><\/p>\n<p>Unha das m\u00e1is importantes transferencias de conceptos propios da teolox\u00eda cristi\u00e1 \u00e1 teor\u00eda pol\u00edtica est\u00e1 relacionada cun cambio ocorrido durante a Baixa Idade Media na noci\u00f3n da omnipotencia de Deus. Este cambio ter\u00e1 unha gran relevancia para o Estado.<\/p>\n<p>Jean Bethke Elshtain, que estudou devandito cambio,<a href=\"#_edn9\" name=\"_ednref9\">[ix]<\/a> comeza describindo a teor\u00eda de goberno dominante na cristiandade occidental durante mil anos: a doutrina das d\u00faas espadas establecida polo papa Xelasio I (pont\u00edfice entre o 492 e o 496 d. C.). As d\u00faas espadas eran o <em>regnum<\/em> e o <em>sacerdocium.<\/em> A doutrina afirmaba que exist\u00eda un goberno secular ou imperial (<em>regnum<\/em>) e outro espiritual ou episcopal (<em>sacerdotium<\/em>) e defin\u00eda a natureza respectiva do dominio terrenal e espiritual. Xelasio insistiu en que tanto o papa como o emperador (e, por extensi\u00f3n, calquera gobernante secular) ti\u00f1an as s\u00faas propias esferas de responsabilidade, pero que a \u201cespada\u201d espiritual da autoridade papal ti\u00f1a unha dignidade maior que a que pod\u00eda reclamar o poder imperial ou real. O papado ti\u00f1a a <em>auctoritas<\/em>, e o emperador ou rei, a forza, a <em>potestas<\/em>. A <em>auctoritas<\/em> ti\u00f1a unha dignidade superior.<\/p>\n<p>A ortodoxia cristi\u00e1, seguindo a San Agosti\u00f1o, afirmaba que o goberno terrenal e o oficio espiritual ti\u00f1an fins diferentes e estaban dirixidos a prop\u00f3sitos distintos, o espiritual orient\u00e1base cara a aquilo que era eterno, miraba cara ao \u00e9schaton; o secular estaba limitado polo tempo, era algo que estaba destinado a terminar. S\u00f3 Cristo era Rei de Reis e ningu\u00e9n m\u00e1is pod\u00eda facer tal proclamaci\u00f3n, do mesmo xeito que ningu\u00e9n pod\u00eda imitar completamente a Deus encarnado. Por iso, os obxectivos pol\u00edticos non se pod\u00edan expresar nunha linguaxe finalista definitiva.<\/p>\n<p>En relaci\u00f3n \u00e1 idea do poder divino exist\u00edan dous conceptos principais: o de <em>potentia dei absoluta<\/em> e o de <em>potentia dei ordinata<\/em>. O poder absoluto de Deus ref\u00edrese \u00e1s posibilidades das que Deus disp\u00f3n antes de actuar, limitadas s\u00f3 pola contradici\u00f3n (\u00e9 dicir, Deus non pode actuar en contradici\u00f3n directa consigo mesmo). O poder ordenado de Deus ref\u00edrese ao que Deus fai e ao xeito en como o fai, xeito no cal p\u00f3dese confiar e est\u00e1 regulado. Na visi\u00f3n do poder ordenado de Deus de San Agosti\u00f1o ou de Santo Tom\u00e1s (1225-1274), Deus actuaba no mundo en estrita concordancia coa lei. No Deus tomista, por exemplo, a raz\u00f3n divina exerce prioridade sobre a vontade divina. Por iso, tam\u00e9n n\u00f3s temos acceso a Deus por medio da raz\u00f3n e non unicamente por medio da revelaci\u00f3n. O acceso a Deus por medio da raz\u00f3n, ao que se engade a mediaci\u00f3n da segunda persoa da Trinidade, achega a Deus \u00e1 humanidade. Santo Tom\u00e1s mantivo a conexi\u00f3n interna entre a raz\u00f3n, a xustiza e o amor de Deus, e a s\u00faa vontade. Permanece a omnipotencia de Deus pero este est\u00e1 obrigado, limitado, en formas accesibles \u00e1 raz\u00f3n humana e por medio das obras da graza. Tom\u00e1s insist\u00eda en que a vontade de Deus \u00e9 xusta. Diso s\u00e9guese que Deus non pode facer nada contrario \u00e1 s\u00faa natureza e ao que ordenou. O poder ordenado de Deus ofrece un mundo que \u00e9 estable e cognoscible.<\/p>\n<p>En contraste, outros te\u00f3logos, como Pedro Dami\u00e1n (1007-1072), cr\u00edan que Deus poder\u00eda, en calquera momento, cambiar as leis do mundo que creou, destacando unha vontade divina que non ten necesidade de ningunha criatura. Duns Escoto (c.1265-1308) e Guillerme de Ockham (c.1287-1347) non negaban que existise unha orde creada, pero si afirmaban que Deus non estaba obrigado pola orde que institu\u00edra. Esa orde expresaba a <em>potentia ordinata<\/em> de Deus que estaba subordinada ao seu poder absoluto, a s\u00faa <em>potentia absoluta<\/em>. Desde esta perspectiva xa non se considera ao poder absoluto como un reino da posibilidade desde o cal Deus crea unha orde f\u00edsica e moral, sen\u00f3n como a habilidade para actuar f\u00f3ra dunha orde xa establecida.<\/p>\n<p>Estas diferentes concepci\u00f3ns da omnipotencia divina ti\u00f1an diferentes consecuencias para a pr\u00e1ctica pol\u00edtica. Desde a perspectiva tomista, herdeira do sistema romano-xelasiano, do mesmo xeito que Deus estaba obrigado pola orde que creara, os soberanos pol\u00edticos estaban obrigados pola lei natural e non pod\u00edan facer o que desexasen. Aquel soberano que non respectase a lei natural convert\u00edase nun tirano e perd\u00eda o dereito ao seu poder. En cambio, desde a perspectiva voluntarista, a que enfatizaba a vontade omnipotente de Deus, da mesma forma que a natureza creada non limitaba completamente o poder de Deus, un sistema establecido de leis non limitaba a un verdadeiro gobernante soberano. Elshtain destaca o paralelismo entre o poder absoluto de Deus e a idea de que o soberano pode, si as\u00ed o necesita, abrogar todas as leis. Esta doutrina da \u201cexcepci\u00f3n\u201d ou a \u201cprerrogativa\u201d, considerada erroneamente como a innovaci\u00f3n de Carl Schmitt, ten a s\u00faa orixe nos xuristas medievais que utilizaron o c\u00f3digo de Xustiniano para defender que o poder do emperador, do mesmo xeito que o de Deus, non estaba limitado.<\/p>\n<p>Dentro da tradici\u00f3n dos te\u00f3ricos pol\u00edticos que enfatizaron o poder absoluto de Deus e o equipararon co poder do Estado at\u00f3pase Francis Bacon (1561-1626). Aludindo \u00e1 distinci\u00f3n entre o poder absoluto de Deus e o seu poder ordenado, Bacon afirma que \u00e9 na guerra onde a soberan\u00eda do rei alcanza a s\u00faa plenitude e onde pode despregar os seus poderes extraordinarios sen o control da lei civil, xa que <em>silent leges inter arma<\/em> (entre as armas as leis calan). O rei pode proceder pola lei marcial con autoridade suprema, sen ter que atender \u00e1s formalidades do seu reino.<a href=\"#_edn10\" name=\"_ednref10\">[x]<\/a><\/p>\n<p>Outro dos autores destacados dentro desa tradici\u00f3n foi Thomas Hobbes (1588-1679). Como sinala Elshtain, Hobbes \u00e9 un reduccionista extremo.<a href=\"#_edn11\" name=\"_ednref11\">[xi]<\/a> O seu home \u00e9 un \u00e1tomo movido polo apetito e a aversi\u00f3n. No contrato social \u00e9ntrase por medo. A xustiza, o nobre concepto que era central para o entendemento medieval do prop\u00f3sito da vida pol\u00edtica, red\u00facese \u00e1 obediencia das leis e o cumprimento dos contratos. A xustiza consiste en cumprir as ordes do soberano. Os conceptos de \u201cxusto\u201d ou \u201cinxusto\u201d nin sequera existen ata que existe un poder coercitivo. Non hai unha lei natural no sentido escol\u00e1stico que ofreza unha visi\u00f3n da xustiza \u00e1 que aspire a sociedade humana. Non hai, xa que logo, unha lei inxusta. Si \u00e9 unha lei (si \u00e9 unha orde do soberano) \u00e9, por definici\u00f3n, xusta. O Estado, por definici\u00f3n, \u00e9 xusto. \u00c9, ademais, unha persoa legal ficticia, un home artificial, dotado de raz\u00f3n e de vontade, que chega \u00e1 existencia por medio da alianza coercitiva. Esta persoa legal ficticia, o Leviat\u00e1n, \u00e9 presentado nunha linguaxe de grandeza e asombro. \u00c9 un \u201cDeus Mortal\u201d<a href=\"#_edn12\" name=\"_ednref12\">[xii]<\/a> que utiliza a forza de todos os s\u00fabditos e a transforma nunha forza irresistible. Este deus mortal \u00e9 unha unidade, ningunha parte do poder soberano pode alienarse. Os seus s\u00fabditos, agora chamados cidad\u00e1ns, tendo rendido a s\u00faa independencia natural, volv\u00e9ronse parte integrante do Estado e, xa que logo, pertencen a el incondicionalmente. Calquera propiedade pertence, basicamente, ao Estado xa que, sen a protecci\u00f3n e o poder do Estado, non haber\u00eda propiedade.<a href=\"#_edn13\" name=\"_ednref13\">[xiii]<\/a> Ademais da unidade, outro atributo do Estado-Leviat\u00e1n \u00e9 o poder. Xa que o soberano disp\u00f3n libremente, segundo a s\u00faa propia vontade, do maior poder humano imaxinable e, xa que s\u00f3 a el sonlle conferidos os poderes de todos os individuos singulares, o soberano pode, por conseguinte, modelar a vontade de todos os cidad\u00e1ns que, na esfera p\u00fablica, d\u00e9benlle obediencia absoluta.<a href=\"#_edn14\" name=\"_ednref14\">[xiv]<\/a><\/p>\n<p>Para rematar, mencionaremos a Rosseau (1712-1778), quen describe a soberan\u00eda coas caracter\u00edsticas coas que outros escritores describ\u00edan a vontade de Deus: \u00e9 inalienable, indivisible, permanente e non pode fallar.<a href=\"#_edn15\" name=\"_ednref15\">[xv]<\/a> A soberan\u00eda reside na \u201cvontade xeral\u201d, \u00e9 dicir, na vontade do corpo pol\u00edtico enteiro m\u00e1is que nunha dos seus partes. Rousseau afirma que o poder soberano que xorde da vontade xeral \u00e9 completamente absoluto, sagrado e inviolable.<a href=\"#_edn16\" name=\"_ednref16\">[xvi]<\/a> Esta vontade \u00e9 \u201cesencialmente un concepto relixioso inmanentizado e feito obxecto de devoci\u00f3n sagrada\u201d,<a href=\"#_edn17\" name=\"_ednref17\">[xvii]<\/a> que d\u00e1 ao corpo pol\u00edtico, un poder absoluto sobre todos os seus membros.<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\"><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\"><\/a><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-double sep-solid\" style=\"border-color:#ffeb3b;border-top-width:1px;border-bottom-width:1px;\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-4\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\">[i]<\/a> Franz Oppenheimer, <em>The State. Its Development and History Viewed Sociologically<\/em> (Nueva York: Vanguard Press, 1926), pp. 25-27.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\">[ii]<\/a> \u201cEvery state in history was or is a <em>state of classes<\/em>, a polity of superior and inferior social groups\u201d. Oppenheimer, <em>The State<\/em>, p. 5.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref3\" name=\"_edn3\">[iii]<\/a> Alexander R\u00fcstow, <em>Freedom and Domination. A Historical Critique of Civilization<\/em> (Princeton: Princeton University Press, 1980), p. 12.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref4\" name=\"_edn4\">[iv]<\/a> Charles Tilly. <em>Coerci\u00f3n, capital y los Estados europeos. <\/em><em>990-1990<\/em> (Madrid: Alianza Editorial, 1990), p. 20.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref5\" name=\"_edn5\">[v]<\/a> Ver Charles Tilly, \u201cWar-making and State Making as Organized Crime\u201d, en <em>Bringing The State Back In<\/em>, ed. P. Evans, D. Rueschesmeyer y T. Skopol (Cambridge: Cambridge University Press, 1985): 169-187.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref6\" name=\"_edn6\">[vi]<\/a> \u201cThe majority must be persuaded by <em>ideology<\/em> that their government is good, wise and, at least, inevitable\u201d. Murray N. Rothbard, <em>Egalitarianism as a Revolt Against Nature<\/em> (Auburn. Ludwig von Mises Institute, 2000), p. 62.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref7\" name=\"_edn7\">[vii]<\/a> \u201cThe state required the masses to put their faith in the nation, and they used religious faith to do this\u201d. C. C. Pecknold, <em>Christianity and Politics. A Brief Guide to the History<\/em> (Eugene: Cascade Books, 2010), p. 5.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref8\" name=\"_edn8\">[viii]<\/a> Ver Jean Bethke Elshtain, <em>Sovereignty. God, State and Self<\/em> (Nueva York: Basic Books, 2008), pp. 11-32.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><sup>[viii]<\/sup> \u201cThe concept of sovereignty developed by modern theoreticians of the absolute state laid the foundations for the sacralization of politics because it was created out of secularized theological concepts that transferred the attributes of divinity to the state and thus conferred upon it a sacredness no longer dependent on consecration by the church\u201d. Emilio Gentile, <em>Politics as Religion<\/em> (Princeton: Princeton University Press, 2006), p. 16.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref9\" name=\"_edn9\">[ix]<\/a> Ver Jean Bethke Elshtain, <em>Sovereignty. God, State and Self<\/em> (Nueva York: Basic Books, 2008), pp. 11-32.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref10\" name=\"_edn10\">[x]<\/a> Silvia Manzo, \u201cLos usos pol\u00edticos del cuerpo \u2013 Los dos cuerpos del rey en la filosof\u00eda pol\u00edtica de Francis Bacon\u201d, <em>KRITERION, Belo Horizonte<\/em>, 117 (junio 2008): 192.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref11\" name=\"_edn11\">[xi]<\/a> Elshtain<em> Sovereignty<\/em>, pp. 107-108.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref12\" name=\"_edn12\">[xii]<\/a> \u201cMortall God\u201d. Thomas Hobbes, <em>Leviathan<\/em>, ed. Richard Tuck (Cambridge: Cambridge University Press, 1996), p. 120.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref13\" name=\"_edn13\">[xiii]<\/a> Frank van Dun, \u201cHuman Dignity: Reason or Desire? Natural Rights versus Human Rights\u201d, <em>Journal of Libertarian Studies<\/em>, 15, 4 (Oto\u00f1o 2001): 22. Carlo Altini, <em>La f\u00e1brica de la soberan\u00eda. Maquiavelo, Hobbes, Spinoza y otros modernos<\/em> (Buenos Aires: El cuenco de plata, 2005), p. 93.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref14\" name=\"_edn14\">[xiv]<\/a> Altini<em> La f\u00e1brica de la soberan\u00eda<\/em>, p. 96.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref15\" name=\"_edn15\">[xv]<\/a> Jean-Jacques Rousseau, <em>El contrato social<\/em>, trad. J. Carrier V\u00e9lez (Barcelona: Edicomunicaci\u00f3n, 1994), pp. 47-51.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref16\" name=\"_edn16\">[xvi]<\/a> Rousseau, <em>El contrato social<\/em>, p. 54.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref17\" name=\"_edn17\">[xvii]<\/a> Elshtain<em> Sovereignty<\/em>, p. 131.<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-1{ padding-top : 0px;margin-top : 0px;padding-right : 0px;padding-bottom : 0px;margin-bottom : 0px;padding-left : 0px;}<\/style><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-16383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artigos-cy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16384,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16383\/revisions\/16384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}