{"id":14842,"date":"2017-06-30T21:00:46","date_gmt":"2017-06-30T19:00:46","guid":{"rendered":"https:\/\/xoandelugo.org\/?p=14842\/"},"modified":"2021-03-14T14:18:18","modified_gmt":"2021-03-14T12:18:18","slug":"carl-menger-1840-1921-primeira-parte-por-oscar-rodriguez-carreiro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/carl-menger-1840-1921-primeira-parte-por-oscar-rodriguez-carreiro\/","title":{"rendered":"CARL MENGER (1840-1921). PRIMEIRA PARTE Por Oscar Rodr\u00edguez Carreiro"},"content":{"rendered":"

Vida.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0 Carl Menger naceu en 1840 na cidade de Nowy S\u0105cz, na rexi\u00f3n de Galitzia, pertencente na actualidade a Polonia pero naquel momento parte do Imperio Austroh\u00fangaro. O seu pai era un avogado que pertenc\u00eda a unha familia de funcionarios p\u00fablicos e oficiais do ex\u00e9rcito e a s\u00faa nai vi\u00f1a dunha familia de comerciantes bohemios. A\u00ednda que Menger ti\u00f1a t\u00edtulo nobiliario (von Wolfesgr\u00fcn), decidiu non utilizalo, do mesmo xeito que os seus irm\u00e1ns. Estes eran Anton, que foi un importante autor socialista e profesor de Dereito na Universidade de Viena, e Max, avogado e deputado no parlamento austr\u00edaco.<\/span><\/p>\n

\u00a0 Menger estudou dereito nas universidades de Praga e de Viena de 1859 a 1863 e terminou o seu doutorado en xurisprudencia na universidade Jagiellonia en Cracovia en 1867. Traballou como xornalista, primeiro na Lemberger Zeitung en Lw\u00f3w, Ucrania, logo na Wiener Zeitung en Viena, onde exerceu de analista de mercado, e finalmente nun posto oficial no departamento de prensa do gabinete austr\u00edaco.<\/span><\/p>\n

\u00a0 En 1872 entrou como profesor na facultade de Dereito de Viena, onde deu clases de finanzas e econom\u00eda pol\u00edtica.<\/span><\/p>\n

\u00a0 En 1876 foi designado como un dos titores do pr\u00edncipe herdeiro da coroa austr\u00edaca, Rudolph von Hapsburg, a quen deu clases durante os dous anos seguintes mentres o acompa\u00f1aba nas s\u00faas viaxes ao longo de Europa.<\/span><\/p>\n

\u00a0 Ao seu regreso, o emperador Francisco Xos\u00e9 nomeouno catedr\u00e1tico de Econom\u00eda Pol\u00edtica da facultade de Dereito de Viena, onde deu clases ata a s\u00faa retirada do mundo universitario en 1903. Menger continuou a s\u00faa investigaci\u00f3n acad\u00e9mica ata a s\u00faa morte en 1921.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0 Obra.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0 Nesta primeira parte dedicada \u00e1 obra de Carl Menger destacaremos d\u00faas das s\u00faas principais contribuci\u00f3ns \u00e1 teor\u00eda econ\u00f3mica desenvolvidas en libros como Principios de econom\u00eda pol\u00edtica<\/em> (publicada orixinalmente en 1871) e Investigaci\u00f3ns sobre o m\u00e9todo das ciencias sociais<\/em> (publicada orixinalmente en 1883): estas d\u00faas contribuci\u00f3ns son, en primeiro lugar, a reflexi\u00f3n sobre o individualismo metodol\u00f3xico que conduciu \u00e1 creaci\u00f3n do m\u00e9todo da praxeolox\u00eda e, en segundo lugar, o completo desenvolvemento da explicaci\u00f3n subxectiva do valor e da determinaci\u00f3n dos prezos coa creaci\u00f3n do concepto da utilidade marxinal.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0 En canto \u00e1s s\u00faas reflexi\u00f3ns metodol\u00f3xicas, Menger cr\u00eda que a econom\u00eda pod\u00eda e deb\u00eda ser m\u00e1is que a mera observaci\u00f3n e recompilaci\u00f3n de datos e que era posible facer proposici\u00f3ns xerais sobre as leis econ\u00f3micas que operan con independencia de tempo e lugar. O prop\u00f3sito das ciencias te\u00f3ricas era lograr un entendemento do mundo real que vai m\u00e1is al\u00f3 da mera experiencia. Grazas \u00e1s ciencias te\u00f3ricas<\/span><\/p>\n

\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Obtemos un co\u00f1ecemento dos fen\u00f3menos que se estende m\u00e1is al\u00f3 da experiencia inmediata ao chegar a conclusi\u00f3ns, en casos concretos, partindo de certos feitos observados sobre outros feitos non inmediatamente percibidos.[i]<\/a><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0 Ademais, Menger foi un defensor do individualismo metodol\u00f3xico como o m\u00e9todo apropiado para o estudo da econom\u00eda e as ciencias sociais. Nas notas que escribiu cando preparaba os Principios de econom\u00eda<\/em> dise: \u201cO home mesmo \u00e9 o principio e o fin de toda econom\u00eda\u201d.[ii]<\/a> Segundo Menger, a tarefa da ciencia te\u00f3rica \u00e9 a de reducir os fen\u00f3menos estudados aos seus elementos m\u00e1is simples e investigar como devanditos fen\u00f3menos f\u00f3rmanse a trav\u00e9s destes elementos de acordo con leis.<\/span><\/p>\n

\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0 Reducimos os fen\u00f3menos humanos aos seus factores constitutivos m\u00e1is orixinais e simples. Unimos a estes \u00faltimos a medida correspondente \u00e1 s\u00faa natureza, e finalmente intentamos investigar as leis polas cales se forman os fen\u00f3menos humanos m\u00e1is complexos a partir deses elementos m\u00e1is simples.[iii]<\/a><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0 A unidade m\u00e1is simple na econom\u00eda \u00e9 a \u201ceconom\u00eda individual\u201d, entendida como a actividade dos seres humanos dirixida \u00e1 satisfacci\u00f3n das necesidades materiais. Conceptos colectivos como o da \u201ceconom\u00eda nacional\u201d s\u00f3 resultaban intelixibles a partir das innumerables acci\u00f3ns econ\u00f3micas dunha multitude de individuos. Por iso, para poder entender correctamente a ficci\u00f3n da \u201ceconom\u00eda nacional\u201d, hab\u00eda que dividila nos seus verdadeiros compo\u00f1entes, os individuos.[iv]<\/a><\/span><\/p>\n

\u00a0 Menger comezou a s\u00faa investigaci\u00f3n pregunt\u00e1ndose polo obxecto da econom\u00eda que, na s\u00faa opini\u00f3n, era o intento dos seres humanos individuais por satisfacer as s\u00faas necesidades. Segundo H\u00fclsmann<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Isto po\u00f1\u00eda a Menger en posici\u00f3n para considerar os intercambios de mercado e os prezos como macro-fen\u00f3menos e para explicar como est\u00e1n causados por \u201celementos da econom\u00eda humana\u201d atom\u00edsticos pero verificables, situados nun microcosmos econ\u00f3mico de necesidades individuais.[v]<\/a><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0 As reflexi\u00f3ns metodol\u00f3xicas de Menger, un de cuxos puntos principais \u00e9 o individualismo metodol\u00f3xico, constit\u00faen o fundamento da praxeolox\u00eda, o m\u00e9todo caracter\u00edstico da escola austr\u00edaca de econom\u00eda.<\/span><\/p>\n

\u00a0 Do individualismo metodol\u00f3xico xurd\u00eda organicamente a consideraci\u00f3n do valor como un fen\u00f3meno subxectivo. Para Menger, o valor econ\u00f3mico s\u00f3 aparece cando os seres humanos se dan conta de que hai certos obxectos que serven para satisfacer as s\u00faas necesidades e, polo tanto, o valor ten unicamente un car\u00e1cter subxectivo.<\/span><\/p>\n

\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

As\u00ed pois, o valor non \u00e9 inherente aos bens, nin unha propiedade s\u00faa, nin unha cousa independente en si mesma. \u00c9 un xu\u00edzo que os homes economizadores realizan sobre a importancia dos bens \u00e1 s\u00faa disposici\u00f3n para o mantemento das s\u00faas vidas e o seu benestar. Xa que logo, o valor non existe f\u00f3ra da conciencia dos homes.[vi]<\/a><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0 Menger diferencia os distintos tipos de bens econ\u00f3micos. As\u00ed, chama \u201cbens da primeira orde\u201d a aqueles que satisf\u00e1n as necesidades de forma directa. Con todo, na econom\u00eda at\u00f3panse un gran n\u00famero de cousas que non te\u00f1en unha conexi\u00f3n causal directa coa satisfacci\u00f3n de necesidades e que, a\u00ednda as\u00ed, seguen consider\u00e1ndose bens econ\u00f3micos. Isto d\u00e9bese ao feito de que ditas cousas serven para producir bens da primeira orde, de forma que se poden po\u00f1er nunha cadea causal indirecta coa satisfacci\u00f3n das necesidades. Os bens que non son da primeira orde pero que se atopan m\u00e1is pr\u00f3ximos a eles, ser\u00e1n \u201cbens de segunda orde\u201d. Os seguintes, \u201cbens de terceira orde\u201d, e as\u00ed sucesivamente, afast\u00e1ndose m\u00e1is segundo a relaci\u00f3n causal para a satisfacci\u00f3n dunha necesidade sexa m\u00e1is indirecta.<\/span><\/p>\n

\u00a0 Para remarcar o car\u00e1cter subxectivo dos bens econ\u00f3micos, Menger insiste en que a orde dun ben non \u00e9 algo inherente a el nin unha propiedade s\u00faa. Ao indicar a orde dun ben o \u00fanico que se fai \u00e9 sinalar que este ben, nun uso particular, ten unha relaci\u00f3n causal m\u00e1is pr\u00f3xima ou m\u00e1is distante coa satisfacci\u00f3n dunha necesidade humana.[vii]<\/a><\/span><\/p>\n

\u00a0 Ademais de cumprir a satisfacci\u00f3n dunha necesidade existe outra caracter\u00edstica necesaria para determinar a existencia dun ben econ\u00f3mico: que os requerimentos de devandito ben sexan maiores que a s\u00faa cantidade.[viii]<\/a> O aire, por exemplo, non pode ser considerado un ben econ\u00f3mico porque a s\u00faa cantidade excede os requerimentos da xente, de forma que non ten que ser economizado, \u00e9 dicir, non ten que ser considerado dentro do proceso causal de produci\u00f3n. S\u00f3 nun lugar onde os requerimentos excederan \u00e1 cantidade de aire (unha estaci\u00f3n espacial, por exemplo) este poder\u00eda ser considerado como un ben econ\u00f3mico. O car\u00e1cter econ\u00f3mico ou non dos bens non \u00e9 algo inherente a eles sen\u00f3n que depende da relaci\u00f3n entre os requerimentos e a cantidade dispo\u00f1ible.<\/span><\/p>\n

\u00a0 Segundo Menger, inicialmente o home experimenta a necesidade de bens de primeira orde (bens de consumo) e fai daqueles cuxa cantidade dispo\u00f1ible \u00e9 m\u00e1is pequena que os seus requerimentos os obxectos da s\u00faa vida econ\u00f3mica, mentres os outros non entran nesta esfera. M\u00e1is tarde, os homes, por medio da experiencia, adquiren maior co\u00f1ecemento das conexi\u00f3ns causais entre as cousas e aprenden a usar bens de segundo, terceiro e m\u00e1is altas ordes. Con alg\u00fans destes bens os homes at\u00f3panse con que est\u00e1n dispo\u00f1ibles en cantidades que exceden os seus requerimentos mentres que outros non. Por iso, dividen tam\u00e9n estes bens en dous grupos, aqueles que est\u00e1n dentro da s\u00faa esfera econ\u00f3mica e aqueles que non. Esta \u00e9 a orixe do car\u00e1cter econ\u00f3mico dos bens de ordes m\u00e1is altas. Segundo Menger, a riqueza poder\u00eda definirse como<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

A suma dos bens que controla un individuo economizador, as cantidades dos cales son m\u00e1is pequenas que os seus requerimentos.[ix]<\/a><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Os bens de primeira orde te\u00f1en valor porque a xente sabe que necesita unha certa cantidade deses bens para satisfacer necesidades e imputan o valor concedido \u00e1 satisfacci\u00f3n desas necesidades a devanditos bens. Os bens de ordes m\u00e1is altas te\u00f1en, a trav\u00e9s do proceso de produci\u00f3n, unha relaci\u00f3n causal indirecta coa satisfacci\u00f3n de necesidades. As\u00ed, o valor dunha certa cantidade dos bens de primeira orde imp\u00fatase aos bens de segunda orde empregados na s\u00faa produci\u00f3n, xa que son un elemento necesario a\u00ednda que indirecto para a creaci\u00f3n dos bens de primeira orde. Do mesmo xeito, o valor dos bens de terceira orde imp\u00fatase do valor da cantidade de bens de segunda orde que contrib\u00faen a producir, e as\u00ed sucesivamente. As\u00ed pois, o valor de todos os bens de produci\u00f3n prov\u00e9n en \u00faltima instancia da capacidade de satisfacci\u00f3n de necesidades dos bens de primeira orde.<\/span><\/p>\n

O car\u00e1cter subxectivo do valor permitiu a Menger superar a teor\u00eda dos prezos dos economistas cl\u00e1sicos como Adam Smith ou David Ricardo. Estes desenvolveran unha teor\u00eda obxectivista dos prezos na que se afirmaba que o prezo a longo prazo de todos os bens depend\u00eda esencialmente dos custos de produci\u00f3n, especialmente do custo do traballo. Para os economistas cl\u00e1sicos o valor dun produto, en \u00faltima instancia, era unha caracter\u00edstica intr\u00ednseca de devandito produto. Con todo, Menger descubrira que o valor dos bens de ordes m\u00e1is altas depende do valor dos bens de ordes m\u00e1is baixa que aqueles contrib\u00faen a producir. Xa que logo, queda claro que os custos non poden determinar os prezos dos bens de primeira orde. Os custos de produci\u00f3n non son sen\u00f3n a suma dos prezos pagos por distintos bens de ordes m\u00e1is altas. Estes prezos est\u00e1n determinados polos prezos dos bens das ordes m\u00e1is baixas. Os custos non determinan os prezos dos bens de primeira orde, sen\u00f3n que os prezos dos bens de primeira orde determinan os custos. Ademais, Menger sinalou que a teor\u00eda dos custos non pod\u00eda explicar a determinaci\u00f3n dos prezos da Terra e o Traballo, que non te\u00f1en custos de produci\u00f3n. A teor\u00eda subxectiva, en cambio, si pod\u00eda. O seu prezo deriva do valor dos bens de primeira orde que axudan a producir ou, si son eles mesmo bens da primeira orde, do valor concedido \u00e1s necesidades que axudan a satisfacer.[x]<\/a><\/span><\/p>\n

Menger completou definitivamente a teor\u00eda subxectiva do valor co desenvolvemento do concepto da utilidade marxinal, que permit\u00eda superar o co\u00f1ecido \u201cparadoxo do valor\u201d, que se pode expresar na pregunta: \u00bfpor que a auga vale menos que os diamantes si a auga satisfai unha necesidade m\u00e1is importante? Menger deuse conta de que os homes non valoran os bens segundo clases abstractas (\u201cpan\u201d ou \u201cdiamantes\u201d) sen\u00f3n en t\u00e9rminos de unidades espec\u00edficas dispo\u00f1ibles deses bens e as necesidades que estas unidades poden satisfacer. A necesidade menos importante que se satisfai coa subministraci\u00f3n dispo\u00f1ible \u00e9 a que concede valor a cada unidade dun ben. Xa que a auga \u00e9 moi abundante hai suficientes unidades para satisfacer non s\u00f3 a necesidade m\u00e1is altamente valorada (beber) sen\u00f3n para satisfacer outras necesidades \u00e1s que os homes conceden menos valor. En cambio, os diamantes son tan escasos que s\u00f3 poden servir para satisfacer a necesidade m\u00e1is importante e por iso son tan caros.[xi]<\/a><\/span><\/p>\n

A xente valora os bens na marxe. Si un individuo ten unha subministraci\u00f3n determinada de bens e ten que desprenderse dun, a utilidade que deixar\u00e1 de satisfacer con esa menor subministraci\u00f3n \u00e9 a \u201cutilidade marxinal do ben\u201d. Esta ser\u00e1 a utilidade coa que se valore a cada unidade espec\u00edfica e homox\u00e9nea dese ben. Esa unidade da que o individuo ter\u00eda que desprenderse \u00e9 a unidade que est\u00e1 na marxe, polo que se lle chama a \u201cunidade marxinal\u201d. O obxectivo a cumprir que se atopa m\u00e1is baixo na escala de valores do individuo ser\u00eda a satisfacci\u00f3n provista pola \u201cunidade marxinal\u201d, xa que logo, a \u201cutilidade marxinal\u201d. Esa utilidade marxinal corresp\u00f3ndese co fin ao que o actor ter\u00eda que renunciar si o seu stock dun ben se reducise nunha unidade.<\/span><\/p>\n

Menger utilizou a an\u00e1lise marxinal para demostrar a trav\u00e9s de distintos experimentos mentais como se determinaban os prezos de todos os produtos.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Conclusi\u00f3ns.<\/span><\/strong><\/p>\n

\n

A defensa do individualismo metodol\u00f3xico como o m\u00e9todo da econom\u00eda e o perfeccionamento da teor\u00eda subxectiva do valor co desenvolvemento do concepto da utilidade marxinal converten a Carl Menger tanto nun dos economistas m\u00e1is importantes da historia como no pai da chamada \u201cEscola Austr\u00edaca de econom\u00eda\u201d. Segundo Friedrich Hayek as ideas fundamentais da Escola Austr\u00edaca pertencen a Menger.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

O que \u00e9 com\u00fan aos membros da escola austr\u00edaca, o que constit\u00fae a s\u00faa peculiaridade e brindou os fundamentos para as s\u00faas contribuci\u00f3ns posteriores, \u00e9 a s\u00faa aceptaci\u00f3n do ensino de Carl Menger.[xii]<\/a><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Do mesmo xeito, Joseph Salerno afirmou que Menger \u00e9 \u201co \u00fanico e verdadeiro fundador da escola austr\u00edaca de econom\u00eda propiamente dita. Merece este t\u00edtulo, entre outras raz\u00f3ns, porque creou o sistema da teor\u00eda do valor e o prezo que constit\u00fae o n\u00facleo da teor\u00eda econ\u00f3mica austr\u00edaca. Pero Menger fixo m\u00e1is: tam\u00e9n orixinou e aplicou consistentemente o correcto m\u00e9todo praxeol\u00f3xico para desenvolver a investigaci\u00f3n te\u00f3rica en econom\u00eda. As\u00ed, tanto en m\u00e9todo como no n\u00facleo te\u00f3rico, a econom\u00eda austr\u00edaca \u00e9 e sempre ser\u00e1 econom\u00eda mengeriana\u201d.<\/span><\/p>\n

<\/a><\/p>\n<\/div><\/div><\/div>