{"id":14328,"date":"2017-05-11T10:00:23","date_gmt":"2017-05-11T08:00:23","guid":{"rendered":"https:\/\/xoandelugo.org\/?p=14328\/"},"modified":"2017-05-31T22:22:08","modified_gmt":"2017-05-31T20:22:08","slug":"competencia-entre-moedas-exemplos-do-seculo-xix-joaquin-perez-cano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/competencia-entre-moedas-exemplos-do-seculo-xix-joaquin-perez-cano\/","title":{"rendered":"COMPETENCIA ENTRE MOEDAS: EXEMPLOS DO S\u00c9CULO XIX &#8211; Joaqu\u00edn P\u00e9rez Cano"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"background-color: rgba(255,255,255,0);background-position: center center;background-repeat: no-repeat;border-width: 0px 0px 0px 0px;border-color:#e2e2e2;border-style:solid;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start\" style=\"max-width:calc( 1200px + 0px );margin-left: calc(-0px \/ 2 );margin-right: calc(-0px \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><h1 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #428fc9;\">COMPETENCIA ENTRE MOEDAS: EXEMPLOS DO S\u00c9CULO XIX<\/span><\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><h4 style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #428fc9;\"><em>\u00a0&#8211; Joaqu\u00edn P\u00e9rez Cano &#8211; \u00a0\u00a0<\/em><\/span><\/h4>\n<\/div><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"border-color:#ffeb3b;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-1{ padding-top : 0px;margin-top : 0px;padding-right : 0px;padding-bottom : 0px;margin-bottom : 0px;padding-left : 0px;}<\/style><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"background-color: rgba(255,255,255,0);background-position: center center;background-repeat: no-repeat;border-width: 0px 0px 0px 0px;border-color:#e2e2e2;border-style:solid;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start\" style=\"max-width:calc( 1200px + 0px );margin-left: calc(-0px \/ 2 );margin-right: calc(-0px \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-text fusion-text-3\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 \u00a0<\/span><span style=\"color: #808080;\">INTRODUCCI\u00d3N.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Neste breve ensaio pretendo po\u00f1er de manifesto que o debate existente na opini\u00f3n p\u00fablica en relaci\u00f3n co sistema monetario que debemos utilizar os cidad\u00e1ns occidentais -si queremos vivir nunha sociedade libre- non \u00e9 o correcto. Esquecemos que se pode -e d\u00e9bese &#8211; empregar outro tipo de di\u00f1eiro, completamente \u00e1 marxe do sistema monopolista estatal no que nos achamos inmersos actualmente: un sistema que xurda da competencia entre as diferentes moedas (p\u00fablicas, privadas, f\u00edat ou met\u00e1licas). Para iso mostro como se poder\u00eda implementar este sistema monetario, abrindo o actual modelo \u00e1 competencia cunha serie de modificaci\u00f3ns lexislativas. Do mesmo xeito, presento as probas hist\u00f3ricas do s\u00e9culo XIX en Espa\u00f1a, onde se pon de manifesto o feito de que se utilizaban varias moedas nacionais conxuntamente nun pa\u00eds e que estas compet\u00edan entre elas.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 NIN MOEDA NACIONAL NIN MOEDA SUPRANACIONAL<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 F\u00e1lase a mi\u00fado sobre si deberiamos volver \u00e1 peseta ou permanecer no euro, pero a verdadeira cuesti\u00f3n a debater \u00e9 a de si deberiamos ser libres para poder elixir a moeda que quix\u00e9semos utilizar, ou si pola contra, deberiamos deixar o di\u00f1eiro en mans do estado. A mi\u00f1a postura -seguindo a tradici\u00f3n da escola de econom\u00eda austr\u00edaca- \u00e9 que o di\u00f1eiro \u00e9 unha mercanc\u00eda m\u00e1is, utilizada como medio com\u00fan de intercambio, e como tal, deber\u00edase ter a liberdade de poder escoller cal \u00e9 o que queremos utilizar (\u00bfou deber\u00eda tam\u00e9n o estado prover os zapatos que debemos calzar ou o pan que debemos comprar cada d\u00eda?).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Historicamente, o di\u00f1eiro foi unha mercanc\u00eda privada, ata que no s\u00e9culo XIX foinos arrebatado completamente polo estado. Nun principio, o estado unicamente certificaba o peso e a lei dos metais que se utilizaban como di\u00f1eiro, para posteriormente apropiarse da tarefa de determinar a cantidade a emitir nunha naci\u00f3n -coas nefastas consecuencias que isto supuxo en termos de crises e inflaci\u00f3n. O di\u00f1eiro serve como medio de intercambio, e xa que logo, debe posu\u00edr un valor intr\u00ednseco para que sexa utilizado como tal (ou que se trate dun documento substituto perfecto do di\u00f1eiro), polo que debemos facer que a s\u00faa provisi\u00f3n volva \u00e1s mans das empresas privadas e arrebatarllo aos gobernos. Resulta ata peor, que se trate dunha entidade supranacional a que dirixa a pol\u00edtica monetaria, xa que a moeda dalg\u00fans pa\u00edses sair\u00e1 prexudicada mentres que a doutros sair\u00e1 beneficiada por esta. Ao arrebatar o monopolio estatal da emisi\u00f3n de di\u00f1eiro ao estado, prevalecer\u00e1 o dereito de propiedade -tan danado pola inflaci\u00f3n e a inobservancia dos Principios Xerais do Dereito- e o di\u00f1eiro -moedas ou papel moeda- estar\u00e1 apoiado por unha mercanc\u00eda con valor intr\u00ednseco. Isto non \u00e9 \u00f3bice, para que no mercado sexa posible que circulen billetes emitidos por bancos de reserva fraccionaria, si o p\u00fablico decidise -pola s\u00faa conta e risco- utilizalos. Ao proverse o di\u00f1eiro libremente no mercado cada persoa ter\u00eda a posibilidade de escoller o di\u00f1eiro que considerase mellor, o cal ser\u00eda aquel que mantivese ou incrementase o seu poder adquisitivo no tempo.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Para lograr que se permitise a libre circulaci\u00f3n de todo tipo de di\u00f1eiro -no noso pa\u00eds- deber\u00edanse derrogar varios artigos do ordenamento xur\u00eddico, a saber: o artigo 1170 do C\u00f3digo Civil, o artigo 13.1 do Estatuto dos Traballadores e o artigo 24 do Regulamento Xeral de Recadaci\u00f3n. Ao derrogar o citado artigo do C\u00f3digo Civil, permitir\u00edase que as partes pagasen as s\u00faas d\u00e9bedas en calquera moeda que libremente pactasen e en caso de non facelo, poder\u00edan escoller entre un amplo listado delas, sen ter por que utilizar a \u201cmoeda de curso legal\u201d. As\u00ed mesmo, a contabilidade das sociedades mercantiles poder\u00edase levar na moeda que os administradores e os socios das mesmas designasen.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 O SISTEMA MONETARIO ESPA\u00d1OL NO S\u00c9CULO XIX<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 En Espa\u00f1a, no s\u00e9culo XIX permitiuse a utilizaci\u00f3n de varias moedas de diferentes pa\u00edses circulando conxuntamente dentro do territorio nacional: a moeda francesa utiliz\u00e1base correntemente en Espa\u00f1a na \u00e9poca da Guerra da Independencia. Pola Real Orde de 15 de xu\u00f1o de 1808, fix\u00e1ronse as equivalencias entre as d\u00faas moedas, segundo o cambio de 5 francos e 33 c\u00e9ntimos polo peso forte de prata de 20 reais de vell\u00f3n, e de 18 reais e 25 marabed\u00eds pola moeda de prata de 5 francos.; segundo esta relaci\u00f3n, o napole\u00f3n de ouro de 20 francos equival\u00eda a 75 reais e un marabed\u00eds. Posteriormente, Xos\u00e9 Bonaparte promulgou un decreto o 5 de setembro de 1808, polo que se modificaban as tarifas existentes de equivalencias; o napole\u00f3n de ouro de 20 francos pasaba a equivaler a 75 reais de vell\u00f3n; o lu\u00eds de 24 libras torneas equival\u00eda a 88 reais de vell\u00f3n e 14 oitavos, e o franco equival\u00eda a tres reais de vell\u00f3n e 12 oitavos. Aqu\u00ed comet\u00edase un grave erro ao querer fixar o goberno o tipo de cambio entre as d\u00faas moedas, sen ter en conta o seu contido met\u00e1lico; por este motivo produciuse a expulsi\u00f3n masiva da \u201cmellor moeda\u201d pola \u201cpeor\u201d, manifest\u00e1ndose a chamada Lei de Gresham &#8211; a cal s\u00f3 se cumpre cando os tipos de cambio entre d\u00faas moedas foron fixados arbitrariamente polo goberno, sen ter en conta o seu valor intr\u00ednseco. Ademais, a mediados do s\u00e9culo XIX a relaci\u00f3n ouro-prata cambiou (en Espa\u00f1a a relaci\u00f3n legal era 1:16, mentres que en Francia era de 1:15,5 e en Inglaterra era 1:15,2), co que os posuidores de moeda espa\u00f1ola ti\u00f1an poderosas raz\u00f3ns para atesourala e exportala, xa que ao cambiala por ouro no estranxeiro, obti\u00f1an unha cantidade maior de devandito metal que o que obti\u00f1an en Espa\u00f1a, dada a relaci\u00f3n ouro-prata.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 En 1813, trala paz, as Cortes de C\u00e1diz, ante a imposibilidade de retirar da circulaci\u00f3n a moeda francesa, autorizaron a s\u00faa circulaci\u00f3n mediante o Real Decreto de 3 de setembro, segundo as seguintes equivalencias -m\u00e1is favorables que as de 1808-: o napole\u00f3n de ouro de 20 francos equivaler\u00eda a 75 reais de vell\u00f3n e o lu\u00eds de 25 libras tornesas equivaler\u00eda a 88 reais e 15 oitavos, o napole\u00f3n de prata de 5 francos equivaler\u00eda a 18 reais e 12 oitavos (24 marabed\u00eds), e o escudo de 6 libras tornesas equivaler\u00eda a 22 reais e 3 oitavos. Durante o reinado de Fernando VII, autorizouse a circulaci\u00f3n de moeda francesa por Real C\u00e9dula de 30 de setembro de 1818, segundo as tarifas de 1813 sempre que \u201capareza a efixie Real ou o escudo do seu reverso\u201d, noutro caso, deb\u00edase admitir s\u00f3 como pasta nas casas da moeda para refundila ao prezo de 20 reais por onza. En 1823, co Decreto da Xunta Provisional de Espa\u00f1a, dado en Tolosa o 13 de abril, autorizouse de novo o curso da moeda francesa; fixouse o tipo de cambio entre o escudo de 5 francos e o real en 19 reais e 24 marabed\u00eds. Este tipo de cambio non tivo en conta o valor intr\u00ednseco da moeda, segundo o cal deber\u00eda ser -como m\u00e1ximo- de 17 reais e 24 marabed\u00eds, co cal atesour\u00e1base a espa\u00f1ola e circulaba a francesa.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 A moeda portuguesa foi autorizada a circular polo noso pa\u00eds a partir do Decreto de 15 de agosto de 1801, fix\u00e1ndose unha equivalencia de 1 real igual a 40 reis. Posteriormente, cos Decretos de 14 de agosto de 1818, de 3 de maio de 1825 e 21 de novembro de 1826, s\u00f3 se permitiu o cambio de moeda portuguesa polo seu valor intr\u00ednseco. M\u00e1is adiante, con motivo das guerras carlistas volveuse admitir a circulaci\u00f3n da moeda portuguesa por medio do Real Decreto de 19 de novembro de 1835, cunhas novas equivalencias legais, a saber: un cruzado equival\u00eda a 11 reais e 4 marabed\u00eds, unha coroa a 9 reais e 22 marabed\u00eds, un tost\u00f3n de 100 rides a 2 reais e 4 marabed\u00eds e 50 rides a un real e 2 marabed\u00eds. En vista de que se estaba exportando a moeda nacional -polo seu maior valor intr\u00ednseco- e circulaba a moeda portuguesa, decidiuse eliminar as anteriores equivalencias mediante o Real Decreto de 13 de febreiro de 1836, autoriz\u00e1ndose a circular \u00e1s moedas portuguesas de ouro e prata, pero soamente polo seu valor intr\u00ednseco, e procedeuse a retirar as de cobre. Posteriormente volveuse a autorizar a circulaci\u00f3n da moeda portuguesa polo Real Decreto de 13 de maio de 1836, a cal durou ata o ano 1855.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 A moeda inglesa foi autorizada a circular por Espa\u00f1a con motivo das guerras napole\u00f3nicas de 1813, provisionalmente durante un ano mediante o Decreto de 13 de xu\u00f1o de 1813. A equivalencia establecida coa moeda espa\u00f1ola foi de 1 soberano de ouro igual a 93 reais e 12 marabed\u00eds. Posteriormente, o Decreto de 25 de outubro de 1835 estableceu as seguintes equivalencias: 1 soberano de ouro era igual a 92 reais e 12 marabed\u00eds, unha coroa de prata era igual a 22 reais e 1 shilling a 4 reais e 14 marabed\u00eds. Estas equivalencias estaban bastante axustadas ao valor intr\u00ednseco de ambas moedas, co cal, a moeda espa\u00f1ola non desaparec\u00eda da circulaci\u00f3n. A moeda inglesa estivo circulando por Espa\u00f1a con estas equivalencias ata o ano 1852.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Os pesos mexicanos foron autorizados a circular por Espa\u00f1a a partir do Decreto de 11 de outubro de 1837, sendo valorados polo seu contido met\u00e1lico e sen permit\u00edrselles a admisi\u00f3n nas caixas p\u00fablicas.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Polo xeral, \u00e1s moedas estranxeiras d\u00e1baselles un valor superior ao intr\u00ednseco, co que estas desprazaban da circulaci\u00f3n \u00e1 moeda nacional -de maior valor intr\u00ednseco-, po\u00f1\u00e9ndose de manifesto a chamada Lei de Gresham. As\u00ed mesmo, o goberno espa\u00f1ol pagaba menos polo metal en pasta que polo metal acu\u00f1ado, co cal atra\u00edase a moeda estranxeira.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 En Espa\u00f1a, con motivo das diferentes guerras -Independencia, Carlista e Cantonal- emit\u00edronse moedas \u00e1 marxe do goberno central. En Girona e Barcelona acu\u00f1\u00e1ronse moedas en 1808 -recollendo todo o ouro e a prata de igrexas e particulares-, cando, ante o sitio das cidades por parte do ex\u00e9rcito napole\u00f3nico hab\u00eda gran escaseza de numerario para levar a cabo a actividade comercial. En Cartaxena, en 1873, con motivo da declaraci\u00f3n de Cant\u00f3n independente, a cidade emitiu moeda de prata de cinco pesetas e de dez reais coa inscrici\u00f3n: \u201cCARTAGENA SITIADA POR LOS CENTRALISTAS, SEPTIEMBRE DE 1873\u201d, e no reverso: \u201cREVOLUCI\u00d3N CANTONAL\u201d e o valor \u201cCINCO PESETAS\u201d ou \u201cDIEZ REALES\u201d. En O\u00f1ate (Guip\u00fazcoa), en 1874 e 1875, con motivo da Guerra Carlista, o Rei Carlos VII acu\u00f1ou moedas de prata de cinco pesetas e de cobre de 10 e 5 c\u00e9ntimos coas lendas: \u201cDIOS, PATRIA Y REY\u201d ou \u201cREX HISPANIARUM\u201d nas de prata, e \u201cPOR LA GRACIA DE DIOS REY DE LAS ESPA\u00d1AS\u201d nas de cobre, as cales circularon por todo o Pa\u00eds Vasco e Navarra.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Coa reordenaci\u00f3n do sistema monetario iniciada en 1848 xurdiu un problema relacionado coa <em>calderilla<\/em> (moeda de cobre) que circulaba en Catalu\u00f1a e cuxo valor intr\u00ednseco non coincid\u00eda coa castel\u00e1 (a catal\u00e1 ti\u00f1a un valor nominal superior ao valor intr\u00ednseco). O 13 de marzo de 1850 ordenouse que a moeda de cobre catal\u00e1 deixase de circular polas provincias valencianas e s\u00f3 se autorizaba a facelo polas provincias do Principado. O 5 de agosto de 1852, mediante Real Decreto obr\u00edgase a recoller todo a <em>calderilla<\/em> catalana. A Xunta de Moeda fixou un prazo para que os cabezas de familia, que posu\u00edsen ata 80 reais en <em>calderilla<\/em> catalana acudisen a cambialos pola castel\u00e1. Posteriormente, fixar\u00edase un prazo -non superior a 10 d\u00edas- para que aqueles que tivesen m\u00e1is de 80 reais cambiaran o seu cobre por abonar\u00e9s, cun importe igual ao nominal que entregasen. Transcorrido este prazo, a <em>calderilla <\/em>catalana ter\u00eda unha equivalencia de 8 marabed\u00eds as seisenas e 4 marabed\u00eds as tresenas e as moedas de catro cuartos. Os abonar\u00e9s recibidos ter\u00edan curso legal en Catalu\u00f1a, do mesmo xeito que o era a <em>calderilla<\/em>. O goberno, mediante a Real orde de 6 de decembro de 1852, decidiu po\u00f1er de novo en circulaci\u00f3n a moeda de cobre catal\u00e1 segundo as equivalencias decretadas en agosto.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 En canto ao papel moeda, a competencia produciuse unicamente nas cidades de Madrid e C\u00e1diz, entre os bancos de Isabel II e o Espa\u00f1ol de San Fernando e entre o primitivo Banco de C\u00e1diz, o novo Banco de C\u00e1diz e o Banco Espa\u00f1ol de C\u00e1diz, Sucursal do de Isabel II, respectivamente.<a style=\"color: #808080;\" href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\">[i]<\/a> (O Banco de Isabel II -por medio do seu maior accionista, D. Jos\u00e9 Salamanca, intentou en varias ocasi\u00f3ns provocar a creba do Banco Espa\u00f1ol de San Fernando presentando ao cobro 20 mill\u00f3ns de reais dunha soa vez).<a style=\"color: #808080;\" href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\">[ii]<\/a> No resto das cidades espa\u00f1olas onde houbo bancos de emisi\u00f3n, a competencia produciuse entre estes e as sociedades de cr\u00e9dito, xa que estas emit\u00edan obrigaci\u00f3ns ao portador que circulaban como di\u00f1eiro.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 En 1851, pola Real Orde de 7 de xaneiro, prohibiuse a circulaci\u00f3n por Espa\u00f1a da moeda de ouro francesa, aducindo motivos de \u201cmingua da nosa soberan\u00eda\u201d<a style=\"color: #808080;\" href=\"#_edn3\" name=\"_ednref3\">[iii]<\/a> e de atentar contra o artigo 45 da Constituci\u00f3n (nese momento circulaba m\u00e1is moeda francesa no noso pa\u00eds que moeda nacional). Polas mesmas raz\u00f3ns anteriormente citadas, prohibiuse en 1852 -Real Decreto de 17 de xu\u00f1o- a circulaci\u00f3n de ouro brit\u00e1nico amoedado, as\u00ed como das onzas de ouro acu\u00f1adas nas rep\u00fablicas americanas -Real Orde de 20 de febreiro de 1851-.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 CONCLUSI\u00d3NS<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Tralo exposto anteriormente, podemos conclu\u00edr que debemos perseguir a consecuci\u00f3n dun sistema monetario libre si queremos ter un di\u00f1eiro con valor estable e que non perturbe o funcionamento da econom\u00eda de mercado. Para isto debemos arrebatar ao estado o monopolio da emisi\u00f3n de di\u00f1eiro. Os pasos necesarios para lograr este obxectivo non son ut\u00f3picos, nin dif\u00edciles de levar \u00e1 pr\u00e1ctica e quedou posto de manifesto como os espa\u00f1ois gozaban no s\u00e9culo XIX, dun sistema monetario moit\u00edsimo mais libre que o que temos n\u00f3s hoxe en d\u00eda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Desexar\u00eda finalizar o meu ensaio cunha frase de Friedrich A. Hayek, na que nos indica cal deber\u00eda ser a direcci\u00f3n a seguir si queremos vivir nun mundo cada d\u00eda m\u00e1is libre: \u201cEspero que non pase moito tempo antes de que a completa liberdade para tratar con calquera tipo de di\u00f1eiro que un queira ser\u00e1 considerado como o signo esencial dun pa\u00eds libre\u201d.<a style=\"color: #808080;\" href=\"#_edn4\" name=\"_ednref4\">[iv]<\/a><\/span><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\"><\/a><\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"border-color:#ffeb3b;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-text fusion-text-4\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><p><span style=\"color: #999999;\">REFERENCIAS BIBLIOGR\u00c1FICAS<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">\u2014\u2014\u2014\u2014(1862) &#8220;Breve Rese\u00f1a Hist\u00f3rico Cr\u00edtica de la Moneda Espa\u00f1ola&#8221;, Imprenta Nacional, Madrid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">Fern\u00e1ndez Pulgar, Carlos y Anes \u00c1lvarez, Rafael, (1970) <em>Ensayos sobre la Econom\u00eda Espa\u00f1ola a Mediados del Siglo XIX<\/em>, Servicio de Estudios del Banco de Espa\u00f1a, Ariel, Madrid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">Hayek, Friedrich, (1976) &#8220;Choice in Currency&#8221;, Institute of Economic Affairs, London.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">\u2014\u2014\u2014\u2014(1976) <em>Denationalitation of Money<\/em>, Institute of Economic Affairs, London.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">\u2014\u2014\u2014\u2014(1977) &#8220;Toward a Free Market Monetary System&#8221;, <em>Journal of Libertarian Studies<\/em>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">Mateu y Llopis, Felipe, (1946) <em>La Moneda Espa\u00f1ola<\/em>, Alberto Mart\u00edn, Barcelona.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">Medioni, Mar\u00eda-Alice, (1979) <em>El Cant\u00f3n de Cartagena<\/em>, Siglo veintiuno de Espa\u00f1a Editores, S.A., Madrid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">Paradaltas y Pint\u00f3, Francisco, (1847) <em>Tratado de Monedas<\/em>, Imprenta de Tom\u00e1s Gaspar, Barcelona<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">Ru\u00edz V\u00e9lez-Fr\u00edas, Flori\u00e1n, (1977) <em>Los Bancos de Emisi\u00f3n de C\u00e1diz en el Siglo XIX<\/em>, Universidad de C\u00f3rdoba, C\u00f3rdoba.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">Sard\u00e1, Joan, (1948) <em>La Pol\u00edtica Monetaria y las Fluctuaciones de la Econom\u00eda Espa\u00f1ola<\/em>, Altafulla, Barcelona, 1998.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\">Zumalac\u00e1rregui, Leopoldo, (1952) <em>El Banco de Isabel II y la Crisis de la Banca de Emisi\u00f3n Espa\u00f1ola de 1847<\/em>, Madrid.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\">[i]<\/a> Ver Ru\u00edz V\u00e9lez-Fr\u00edas, <em>Los Bancos de Emisi\u00f3n de C\u00e1diz<\/em>, pp.10-11.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\">[ii]<\/a> Ver Zumalac\u00e1rregui, <em>El Banco de Isabel II y la crisis de la Banca de Emisi\u00f3n Espa\u00f1ola de 1847<\/em>, p. 205.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref3\" name=\"_edn3\">[iii]<\/a> Breve rese\u00f1a hist\u00f3rico-cr\u00edtica de la moneda espa\u00f1ola, p. 80.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #999999;\"><a style=\"color: #999999;\" href=\"#_ednref4\" name=\"_edn4\">[iv]<\/a> Hayek, \u201cChoice in Currency\u201d, p. 22 (la traducci\u00f3n es m\u00eda).<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 20px;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-2{width:100% !important;}.fusion-builder-column-2 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-2{ padding-top : 0px;margin-top : 0px;padding-right : 0px;padding-bottom : 0px;margin-bottom : 0px;padding-left : 0px;}<\/style><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-14328","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artigos-cy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14328"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14395,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14328\/revisions\/14395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}