{"id":13793,"date":"2016-12-20T23:08:20","date_gmt":"2016-12-20T21:08:20","guid":{"rendered":"http:\/\/xoandelugo.org\/cy\/?p=13793"},"modified":"2017-04-30T11:53:30","modified_gmt":"2017-04-30T09:53:30","slug":"orixe-e-expansion-da-sanidade-publica-i-ignacio-almara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/orixe-e-expansion-da-sanidade-publica-i-ignacio-almara\/","title":{"rendered":"ORIXE E EXPANSI\u00d3N DA SANIDADE P\u00daBLICA (I) &#8211; Ignacio Almar\u00e1"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"background-color: rgba(255,255,255,0);background-position: left top;background-repeat: no-repeat;border-width: 0px 0px 0px 0px;border-color:#e2e2e2;border-style:solid;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start\" style=\"max-width:calc( 1200px + 0px );margin-left: calc(-0px \/ 2 );margin-right: calc(-0px \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column fusion-flex-align-self-flex-start fusion-column-no-min-height\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><h1 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #428fc9;\">ORIXE E EXPANSI\u00d3N DA SANIDADE P\u00daBLICA (I)<\/span><\/h1>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-2\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><h4 style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #428fc9;\"><em>&#8211; Ignacio Almar\u00e1 &#8211;<\/em><\/span><\/h4>\n<\/div><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"border-color:#eeee22;border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-0{width:100% !important;}.fusion-builder-column-0 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-1{ padding-top : 20px;margin-top : 0px;padding-right : 0px;padding-bottom : 20px;margin-bottom : 0px;padding-left : 0px;}<\/style><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"background-color: rgba(255,255,255,0);background-position: left top;background-repeat: no-repeat;border-width: 0px 0px 0px 0px;border-color:#e2e2e2;border-style:solid;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start\" style=\"max-width:calc( 1200px + 0px );margin-left: calc(-0px \/ 2 );margin-right: calc(-0px \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column fusion-flex-align-self-flex-start fusion-column-no-min-height\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\" style=\"background-position:left top;background-repeat:no-repeat;-webkit-background-size:cover;-moz-background-size:cover;-o-background-size:cover;background-size:cover;padding: 0px 0px 0px 0px;\"><div class=\"fusion-text fusion-text-3\" style=\"transform:translate3d(0,0,0);\"><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Actualmente resulta case imposible concibir unha sanidade que non dependa do financiamento e o control p\u00fablico. A sanidade constit\u00fae un dos puntais do Estado de benestar moderno, de tal forma que parece com\u00fan pensar que se non fose ofrecida polo Estado far\u00edase imposible recibir asistencia m\u00e9dica, polo menos a un prezo accesible.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Pero a sanidade p\u00fablica non acompa\u00f1ou ao home ao longo de toda a s\u00faa historia \u00bfDe onde xorde a atenci\u00f3n sanitaria p\u00fablica? \u00bfQue hab\u00eda antes dos grandes complexos hospitalarios p\u00fablicos? Para contestar a estas cuesti\u00f3ns faremos un breve repaso hist\u00f3rico \u00e1 situaci\u00f3n de m\u00e9dicos e pacientes antes de que o Estado se apropiase a prestaci\u00f3n de servizos m\u00e9dicos.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Como describe Melchior Palyi na s\u00faa obra <em>Compulsory Medical Care and Welfare State<\/em>, desde a Revoluci\u00f3n Industrial ata finais do s\u00e9culo XIX a sanidade era totalmente privada. A forma en que se abonaban os honorarios dos galenos era a trav\u00e9s de pagos en efectivo de forma individual ou a trav\u00e9s de mutualidades voluntarias sen \u00e1nimo de lucro. Estas \u00faltimas estaban a cobrar gran importancia no s\u00e9culo XIX. Por exemplo, en Alema\u00f1a hab\u00eda rexistrados 800.000 traballadores nestas entidades. O seu funcionamento era bastante sinxelo. Un grupo de persoas pagaba unha cota ao fondo da mutualidade e cando se produc\u00eda unha situaci\u00f3n que requir\u00eda asistencia m\u00e9dica a mutualidade encarg\u00e1base de entregar o di\u00f1eiro polo servizo prestado. Era unha forma sinxela de repartir os riscos entre aqueles que conformaban a mutualidade. Esta tam\u00e9n se pod\u00eda ocupar de realizar pagos \u00e1s vi\u00favas ou cubrir accidentes e invalidez. Desafortunadamente, estas mutualidades foron erradicadas de Alema\u00f1a en 1881 coa Lei Antisocialista de Otto von Bismarck.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 En 1883 Bismarck elabora un sistema de aseguramento obrigatorio. A pesar de que se buscaba que todos os obreiros tivesen asegurado o pago da asistencia sanitaria, as verdadeiras intenci\u00f3ns de Bismarck eran m\u00e1is pol\u00edticas que humanitarias. O que pretend\u00eda era aliar \u00e1 monarqu\u00eda coa plebe co fin de erradicar \u00e1 nobreza intermedia, no astuto e antigo movemento de eliminar \u00e1s instituci\u00f3ns intermedias que supo\u00f1en un freo ao aumento do poder estatal.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 A pesar do aparente fracaso inicial, xa que pouco despois os socialistas ga\u00f1ar\u00edan poder en Alema\u00f1a de forma bastante notable, o \u00e9xito cultivado a longo prazo foi innegable. O resto de gobernantes v\u00edan con admiraci\u00f3n a gran lealdade que os cidad\u00e1ns alem\u00e1ns ti\u00f1an polo seu Estado. Un dos factores co que se comprou o seu patriotismo era, xustamente, a regulaci\u00f3n e obrigatoriedade dos seguros de sa\u00fade. Deste xeito, pa\u00edses como Gran Breta\u00f1a, Francia ou Rusia comezaron a implementar plans parecidos. Pouco despois do fin da I Guerra Mundial, na nova Uni\u00f3n Sovi\u00e9tica, Lenin comezar\u00eda os preparativos para introducir un sistema de sa\u00fade plenamente nacionalizado, o cal, coincide case exactamente co sistema instalado en Espa\u00f1a a d\u00eda de hoxe. Nesta nova versi\u00f3n, xa non se falar\u00eda de aseguramento obrigatorio, sen\u00f3n que se estender\u00eda a \u00f3rbita da sanidade p\u00fablica a todos os cidad\u00e1ns rexistrados polo Estado, e os pagos xa non se descontar\u00edan das aseguradoras, sen\u00f3n que se realizar\u00edan a trav\u00e9s dos impostos \u00e1 industria e posteriormente aos traballadores.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 O plan sanitario de Alema\u00f1a cambiar\u00eda nos anos 30 do s\u00e9culo XX. O aumento de custos na atenci\u00f3n sumado \u00e1 crise econ\u00f3mica na que se v\u00eda mergullado o pa\u00eds fixo que se comezasen a propo\u00f1er medidas \u201cdeflacionistas\u201d no \u00e1mbito sanitario. A isto sum\u00e1baselle as cr\u00edticas do novo partido nacional socialista de Alema\u00f1a, liderado por Adolf Hitler, o cal se opo\u00f1\u00eda \u00e1 sanidade regulada por considerar que diminu\u00eda a virilidade do pobo alem\u00e1n. Ante esta situaci\u00f3n, o chanceler Br\u00fcning tomou varias medidas como, por exemplo, establecer un pago de 50 <em>pfennings<\/em> por cada ticket de enfermidade expedido (o cal certificaba enfermidade no paciente). Esta medida por si mesma fixo que baixasen as solicitudes nun 25% en menos dun ano.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Estas medidas foron, como era previsible, moi impopulares, e isto foi aproveitado por Hitler, quen, vendo que pod\u00eda servirlle como arma pol\u00edtica ante a opini\u00f3n p\u00fablica, comezou a criticar as medidas que el mesmo propiciara, convert\u00e9ndose nun f\u00e9rreo defensor da sanidade regulada. Tanto era o seu fervor pola causa da sanidade p\u00fablica que, en 1939, sendo xa l\u00edder elixido do pobo alem\u00e1n, inclu\u00edu no sistema aos artes\u00e1ns, e a principios de 1945 inclu\u00edu aos traballadores irregulares. Hitler contribu\u00edu as\u00ed mesmo \u00e1 expansi\u00f3n internacional da sanidade p\u00fablica ao introducila por vez primeira en Holanda en 1941.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 O gran fito no desenvolvemento da sanidade p\u00fablica v\u00e9n de mans inglesas. En 1948, baixo o goberno do primeiro ministro Bevan, o economista ingl\u00e9s William Beveridge estableceu un esquema de sa\u00fade totalmente nacionalizado, tomando como referencia o modelo sovi\u00e9tico. O organismo resultante segue existindo a d\u00eda de hoxe e \u00e9 co\u00f1ecido como NHS (National Health System). Este sistema \u00e9 o que posteriormente se implementar\u00eda en moitas outras zonas do mundo, inclu\u00edda Espa\u00f1a. Podemos conclu\u00edr ent\u00f3n que, como resultado de todos estes procesos, xurdiron esencialmente dous sistemas de sanidade p\u00fablica: o Bismarck e o Beveridge, de orixe sovi\u00e9tica.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 O Bismarck orixinal era un sistema de aseguramento obrigatorio dos traballadores, onde se descontaba mensualmente da s\u00faa n\u00f3mina a cota do seguro, esta cota era ent\u00f3n pagada polo patr\u00f3n e o empregado. Pola s\u00faa banda, o paciente pod\u00eda acudir a un m\u00e9dico privado da s\u00faa elecci\u00f3n, dentro do plan que ti\u00f1a obrigatoriamente \u201ccontratado\u201d. Nalgunhas ocasi\u00f3ns, o paciente recib\u00eda pagos en efectivo como compensaci\u00f3n. Este plan foi cambiando co tempo. Na actualidade no modelo bismarckiano existen m\u00e9dicos contratados polo Estado e foron variando as formas de establecer os prezos da asistencia e a forma de pagar a mesma, as\u00ed como as persoas inclu\u00eddas no plan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Pola s\u00faa banda, o modelo Beveridge res\u00faltanos m\u00e1is familiar. Neste modelo todos os cidad\u00e1ns poden ser atendidos por m\u00e9dicos contratados polo Estado en hospitais p\u00fablicos. O pago da asistencia, tanto dos servizos diagn\u00f3sticos e terap\u00e9uticos, como os honorarios dos m\u00e9dicos, real\u00edzase a trav\u00e9s do di\u00f1eiro recadado de forma coercitiva polo Estado, \u00e9 dicir, con impostos. \u00c9 necesario insistir en que neste modelo os m\u00e9dicos son funcionarios e a atenci\u00f3n v\u00e9n dese\u00f1ada plenamente polo goberno, sendo o servizo p\u00fablico de sa\u00fade unha enmara\u00f1ada rede burocr\u00e1tica que ten como obxectivo executar as ordes gobernamentais.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 En ning\u00fan dos dous sistemas ten por que haber relaci\u00f3n entre os servizos demandados polo paciente e os dispo\u00f1ibles no sistema.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 En Espa\u00f1a, a plena asimilaci\u00f3n do modelo Beveridge prod\u00facese en 1986 coa Lei Xeral de Sanidade. A sanidade fin\u00e1nciase con impostos que se reparten posteriormente entre as comunidades, que son as que te\u00f1en as competencias, e son as que se encargan en \u00faltima instancia de repartir os fondos entre os centros e actividades. Ata ent\u00f3n exist\u00eda o Seguro Obrigatorio de Enfermidade, que se fixo efectivo baixo o r\u00e9xime de Franco e que pretend\u00eda dar cobertura a aqueles traballadores de rendas m\u00e1is baixas. Os fondos usados na cobertura eran os do Instituto Nacional de Previsi\u00f3n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #808080;\">\u00a0 Este \u00e9 <em>grosso modo<\/em> o desenvolvemento dos sistemas p\u00fablicos de sa\u00fade modernos, onde vemos dous patr\u00f3ns predominantes, o de aseguramento forzoso e o de sanidade totalmente socializada. Na actualidade e segundo a ONU, a tendencia \u00e9 que as diferenzas entre ambos os sistemas comecen a difuminarse. As consecuencias da implantaci\u00f3n dun e outro plan ser\u00e1n analizados en artigos posteriores a fin de descubrir como de prexudiciais ou beneficiosos foron estes sistemas para n\u00f3s, os usuarios.<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;margin-top : 0px;margin-bottom : 0px;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {padding-top : 0px !important;padding-right : 0px !important;margin-right : 0px;padding-bottom : 0px !important;padding-left : 0px !important;margin-left : 0px;}@media only screen and (max-width:1024px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}@media only screen and (max-width:640px) {.fusion-body .fusion-builder-column-1{width:100% !important;}.fusion-builder-column-1 > .fusion-column-wrapper {margin-right : 0px;margin-left : 0px;}}<\/style><\/div><style type=\"text\/css\">.fusion-body .fusion-flex-container.fusion-builder-row-2{ padding-top : 20px;margin-top : 0px;padding-right : 0px;padding-bottom : 20px;margin-bottom : 0px;padding-left : 0px;}<\/style><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-13793","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artigos-cy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13793","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13793"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13793\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14246,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13793\/revisions\/14246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xoandelugo.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}