//O ÚNICO CAMIÑO CARA A RIQUEZA. (IV) – Miguel Alonso Davila

O ÚNICO CAMIÑO CARA A RIQUEZA. (IV)

 

    – Miguel Alonso Davila –   

 

 

  En artigos anteriores desta serie vimos como as preferencias dos consumidores quedan reflectidas nos prezos. Sendo estes a única guía da que dispoñen os empresarios para, a base de proba e erro nun mercado libre, adecuar a súa produción ás necesidades de devanditos compradores. O feito de que os prezos se determinen desde os bens de consumo cara ás partes da estrutura produtiva máis afastadas dos mesmos, provocará que os recursos escasos empréguense segundo as escalas valorativas dos consumidores; conseguíndose así un uso eficiente daqueles, adaptado ás necesidades destes. Vexamos como, grazas aos prezos, conséguese atopar a combinación óptima dos recursos.

  Imaxinemos, por exemplo, que unha persoa plantou un campo de patacas. Chegado o punto de recollelas, cabería preguntarse cal será o mellor método para facelo. Porque pode facerse coas mans, cunha pala, cun sacho de madeira, cun metálico, cun arado tirado por animais, ou cun tractor. Na liña que vai desde facelo manualmente ata utilizar medios mecánicos hai unha multitude de posibilidades. Con todo, habería outra infinidade de opcións máis sofisticadas que o tractor. Deste xeito, sería posible imaxinarse unha nave que sobrevoe o campo servíndose de láseres, cámaras de infravermellos, e as tecnoloxías máis vangardistas para detectar e extraer os tubérculos da terra. Nun principio, este último caso pode parecer absurdo, non obstante isto débese a que o custo de devandito proceder sería demasiado cuantioso. Pero, ¿demasiado cuantioso para que?, podemos inquirir. Demasiado caro para o importe ao que se vende ese producto.

  Como son as estimacións subxectivas dos consumidores as que determinan o prezo da pataca, isto permite aos produtores saber canto se poden permitir en custos, co que poden dispoñer cal é o método adecuado para realizar dita tarefa. É dicir, en que punto da liña ascendente, que vai desde o punto máis baixo tecnoloxicamente falando ao máis alto, estaría a ferramenta que mellor se adapta ás valoracións dos compradores. Con todo, os aparellos ou máquinas que se utilicen para extraer o alimento da terra, probablemente terán outros posibles usos. Ou sexa, que se poderán usar na obtención doutros artigos, xa sexan bens de capital ou de consumo. Do mesmo xeito que antes, as avaliacións dos consumidores establecerán, tamén, un prezo para ditas mercancías. Haberá, pois, unha competencia entre os produtores de patacas e os dos bens para cuxa manufactura pódense utilizar os mesmos instrumentos. Si os clientes valoran máis algún deses bens que as patacas, os seus fabricantes ingresarán máis efectivo podendo pagar máis polos recursos que necesitan para a súa elaboración. O noso agricultor terá pois que buscar algún outro substitutivo, polo que á súa vez terá que competir con outros empresarios aos que esa ferramenta tamén lles sexa útil.

  Supoñamos que xa está concretado o utensilio que empregará o agricultor. O caso é que este poderá realizarse con moitos materiais diferentes. Sucede que, como normalmente estamos afeitos ver eses aparellos feitos do mesmo compoñente, tendemos a crer que iso é o lóxico. Quizais haxa moitos que non sexan adecuados, pero si hai moitas alternativas aos comunmente utilizados; por exemplo, no caso dun sacho poderiamos valernos dun plástico moi duro, algún tipo de madeira, e entre os metais haberá varios que serán válidos. Deste xeito, un fabricante de apeiros agrícolas, ante a demanda dos produtores de pataca, terá que buscar un recurso co que elaborar os utensilios que sexa válido e que teña un custo que lle permita vendelos ao costo que os agricultores queren. Material polo que, á súa vez, terá que competir con outros fabricantes que o utilicen para construír un tipo diferente de maquinaria, destinada a outros usos. Así mesmo, tamén necesitará máquinas para confeccionar os útiles agrícolas, con respecto ás cales poderemos facer os mesmos razoamentos que no caso do noso agricultor. E así, poderemos ir retrocedendo na estrutura produtiva ata chegar á minería, fundicións e industrias moi afastadas do consumo final. Participando tamén no proceso o transporte, entrando en xogo estradas, camións e xa que logo mecánica, enxeñería, deseño, publicidade; que á súa vez suporía papel, tinta, informática; levándonos a máis maquinaria, que nos trasladaría de novo ás minas, e volta a empezar. Para a obtención dun utensilio concreto entran en xogo practicamente todos os sectores da economía, o cal reflicte o alto grado de interconexión e coordinación existente nun mercado libre.

  Ademais, a complexidade do tema non se detén aquí, só analizamos unha ferramenta. Pensemos na enorme cantidade de instrumentos que empregará o agricultor: roupa e calzado de traballo, mangueiras e mecanismos para regar, sustancias químicas, artefactos para sulfatar, etcétera. Para todas elas presentaranse tamén innumerables opcións que se concretarán nunha ou unhas poucas, ao guiarse polos prezos. Isto mesmo sucederá para os empresarios de todas as fases da estrutura produtiva. Vemos, deste xeito, como, para establecer con que extraemos as solanáceas da terra, téñense en conta as apreciacións de case todos os consumidores; incluídos os que non as consumen nin as compran, posto que as súas estimacións quedarán reflectidas no importe de materiais e maquinaria que se utilizan para fabricar os produtos que si compran pero que tamén servirían para a produción de patacas. O que garante que se escolla unha opción eficiente, unha que teña en conta as preferencias de case todo o mundo.

  Así mesmo, esta é a única forma de chegar a tal propósito. Obsérvese como na elección de algo tan simple están integradas as valoracións de case toda a sociedade. Si non houbese prezos que reflectisen ditas apreciacións, ¿como escoller de entre todas as posibilidades? Volvamos visualizar a liña ascendente con todas as opcións posibles, desde as mans, pasando polo tractor, ata a nave con láseres. Podemos pensar que poderiamos descartar a última opción. Pero isto sucede porque temos unha chea de información, prezos que reflicten valoracións, que creemos que está dada, o cal é obviamente falso. Así pois, de todas esas opcións, ¿cal escoller?. Poderemos pensar no tractor, non obstante iso reflicte unha opción compatible coas apreciacións existentes nesta sociedade e neste momento concreto. Si nada coñecésemos das preferencias dos consumidores a única vía posible será escoller ao azar. Sen prezos que reflictan ditas estimacións será como xogar á piñata. O peor é que en tal caso, aínda na improbabilísima situación de que acertásemos, nada nos indicará que demos na diana. Con gobernantes que decidan que é o que hai que producir e como, isto, salvo milagre cósmico, xamais reflectirá as necesidades dos compradores; e a única forma que terá o alto funcionario de quenda de darlle sentido aos seus mandatos a este respecto será guiarse polas súas propias preferencias. Deste xeito, todos traballaremos en pos de alcanzar os obxectivos dun político ou burócrata.

  E ao engadir o factor tempo, o cadro, que xa era complexo, alcanza cotas realmente difíciles de imaxinar. Recordemos que as valoracións dos clientes están continuamente variando. É dicir, no mercado libre, grazas aos prezos, todas as eleccións están axustándose continuamente ás novas apreciacións dos consumidores. Isto quere dicir que todo o proceso descrito anteriormente realízase constantemente segundo as cambiantes tasacións dos compradores. É coma se cada día houbese que comezar de novo todo o proceso; e como cada día hai información nova serán diferentes as combinacións de recursos que podamos atopar. Si xa antes necesitabamos un conxuro cósmico para acertar sen prezos, agora faise case inimaxinable.

  Neste sentido, si nos fixamos, seguimos extraendo as patacas con tractores como hai anos, con todo isto non sucede en todas partes. En cada lugar escollen a opción máis adecuada segundo as súas posibilidades e segundo os prezos dese sitio concreto. Haberá lugares onde sigan usando utensilios manuais; e haberá outros onde algún tamén o fará así, debido a ter unha parcela demasiado pequena ou a que non dispón de efectivo, mentres que outros se servirán de maquinaria pesada de diferentes tamaños. Incluso os tractores dun tamaño dado son moi diferentes aos do mesmo tamaño de anos anteriores, os motores non son iguais, nin os materiais empregados, nin a tecnoloxía. Pénsese na tecnoloxía que permite que a máquina conduza soa, que antes non se utilizaba por ser demasiado cara ou simplemente por non existir. E o mesmo poderiamos dicir de innumerables artigos que parecen iguais ano tras ano pero que en realidade non o son, por exemplo coches, fornos, etc.

  Podemos entender así que, sen prezos, ou con eles intervidos, non se conseguirá un aproveitamento tan eficiente dos recursos escasos, o que impedirá que se consiga elaborar a cantidade e o tipo de produtos que a xente demanda. O cal faranos máis pobres. Isto sucederá si alteramos o máis mínimo algún importe. Obviamente modificar algúns prezos será máis prexudicial que outros. Por exemplo, será peor modificar o costo do diñeiro que o da pataca. No entanto, calquera intervención neste sentido por pequena que sexa traducirase en máis pobreza. Debemos entender que, como case todas as intervencións económicas que, supostamente, pretenden aumentar a riqueza da maior parte da poboación, supoñen unha modificación dalgún prezo (do diñeiro, da man de obra, etc.) que se traducirá nunha sociedade menos próspera.

 

 

 

2017-11-01T21:47:55+02:00

Leave A Comment