//A REVOLUCIÓN INDUSTRIAL E A TEORÍA AUSTRIACA DA ESTRUCTURA DE CAPITAL. TERCEIRA PARTE – Óscar Rodríguez Carreiro

A REVOLUCIÓN INDUSTRIAL E A TEORÍA AUSTRIACA DA ESTRUCTURA DE CAPITAL – TERCEIRA PARTE

 

    – Óscar Rodríguez Carreiro –    

 

  Como comprobamos nos dous primeiros artigos desta serie, desde comezos do século XVI os tipos de interese estaban baixando en Inglaterra e a estrutura de produción estábase alargando. O primeiro fenómeno representa o aumento do aforro, o segundo é o resultado da utilización dos aforros na produción.

  Os empresarios son os que conectan ambos fenómenos. Eles son os que utilizan os recursos dispoñibles, ben sexa que os aforraron eles mesmos ou que recorran a préstamos, para alargar a estrutura de produción. Son ademais, os que introducen a nova tecnoloxía nos procesos de produción. Neste artigo observaremos a importancia da función empresarial na Revolución Industrial.

  Con todo, hai que precisar que empresario non é o mesmo que inventor, aínda que en moitos casos da Revolución Industrial coincidisen ambas funcións. O inventor pode desenvolver unha innovación tecnolóxica, pero, si non arrisca a súa propiedade na función de organizar a produción co obxectivo de satisfacer as demandas dos consumidores, o efecto que ten na economía é nulo. É o uso da nova tecnoloxía para a produción o que se ten que considerar desde un punto de vista económico, é o proceso de utilización da tecnoloxía para a produción o que diferencia ao empresario do inventor. Devandito uso non ten o éxito garantido, independentemente das características tecnolóxicas da invención. O científico Joseph Priestley inventou a auga de soda, pero foi Johann Jacob Schweppe (1740-1821) quen, baseándose no descubrimento de Priestley, desenvolveu un método para producila industrialmente, patentándoo en 1783, e o que procedeu á súa fabricación e distribución comercial, instalando en Londres en 1792 unha fábrica para a produción en masa de auga de soda.[i] Evidentemente, sen o descubrimento da auga de soda non sería posible a súa comercialización, pero sen Schweppe, o descubrimento de Priestley non habería ter efectos máis que no campo da ciencia. Foi Schweppe o que arriscou o seu patrimonio anticipando que devandito produto satisfaría unha necesidade dos consumidores. En caso de terse equivocado, estaría exposto ás perdas. A característica esencial do empresario consiste no feito de afrontar a incerteza na organización da produción. É o que o distingue dun inventor, un técnico ou un xerente. Segundo Mises, a función empresarial consiste na asignación do capital, decidindo que ramas da produción deben ampliarse, cales restrinxirse, en que ramas habería que introducir novos produtos, que novas ramas inaugurar, etc.[ii]

 

O empresario determina […] en que liñas de negocio empregar capital e canto capital empregar. Determina a expansión e contracción do tamaño do negocio total e das súas principais seccións. Determina a estrutura financeira da empresa. Estas son as decisións esenciais que son instrumentales na condución dos negocios.[iii]

 

  Nesa función debe facer uso do seu verstehen, ou capacidade de comprensión timolóxica, intentando anticipar cales van ser os desexos dos consumidores. Este uso do vestehen non implica que só aqueles que se dediquen á produción de bens de consumo sexan empresarios. Os que están en etapas anteriores teñen que anticipar a demanda que terán os seus produtos nas etapas de produción máis próximas ao consumo. Segundo Skoussen, o empresario é

Un intermediario entre recursos inacabados e produtos finais, colocándose nalgún lugar da cinta transportadora da actividade intertemporal, xa sexa como vendedor, mayorista, manufactureiro ou extractor de recursos naturais. Calquera que sexa a posición que escolla no proceso de produción, cada home de negocios leva a cabo un propósito similar que implica tres pasos que consumen tempo: (1) comprar inputs, (2) transformar eses inputs nun novo produto ou servizo, e (3) vender o output á seguinte etapa de produción.[iv]

 

  Na realización da súa función, o empresario conecta a ciencia e a tecnoloxía coa produción. Como explica Samuel Lilley

 

O empresario cuxa riqueza provén dunha fábrica de algodón ou dun forno de fundición toma tamén ao seu cargo a responsabilidade total das decisións sobre a forma de levar a cabo a produción […] Así mesmo, o empresario capitalista sabe […] canto pode gañar por un determinado cambio técnico. Probablemente tamén teña suficientes coñecementos tecnolóxicos para xulgar a viabilidade dun invento, e ata quizá para inventar el mesmo. A fría espada da competencia reforza estes coñecementos e elimina a aqueles que non os posúen.[v]

 

  Este non é o lugar apropiado para dar unha lista exhaustiva dos empresarios da Revolución Industrial, pero si podemos mencionar algúns exemplos destacados que demostran a vitalidade da función empresarial na Inglaterra da época. Por exemplo, Matthew Boulton (1728-1809) en 1761 instalou a gran fábrica de Soho, industria pioneira na introdución de modernos métodos de produción, na que se fabricaban obxectos de decoración (chamados “xoguetes” na época). Moitos destes obxectos estaban fabricados coa “placa de Sheffield”, un método que lles daba aparencia de metal precioso pero a un custo moito menor. Soho converteuse na fábrica máis grande do mundo e nun importante centro de visita para os turistas industriais característicos da época.[vi] En 1775 asociouse con James Watt co que desenvolveu e comercializou a máquina de vapor, instalando centos de unidades en fábricas e muiños. Samuel Galton Jr. (1753-1802) dedicouse á fabricación de armas e foi o responsable da construción da canle de Galton que conectaba o río Brue coa canle North Drain.[vii] James Keir (1735-1820) dirixiu unha fábrica de vidro en Stourbridge en 1772. Encargouse, en 1778, dos traballos de enxeñería na fábrica de Soho, dirixindo a fábrica durante as ausencias de Boulton e Watt e levou a cabo estudos técnico-comerciais da situación de Soho e das súas perspectivas. En 1780 instalou unha fábrica de produtos químicos en Tipton onde estableceu o primeiro proceso comercialmente exitoso de fabricación de álcali sintético, á que engadiu posteriormente unha fábrica de xabón.[viii] Josiah Wedgwood (1730-1795) foi o responsable da industrialización da manufactura de cerámica. Estaba moi interesado nos avances científicos da súa época e este interese apontoou a adopción dos métodos empregados cos que revolucionou a calidade da cerámica que fabricaba. Recibiu pedidos da nobreza británica, incluída a raíña Charlotte, e da emperatriz Catalina de Rusia. Financiou o proxecto de construción da canle que unía os ríos Trent e Mersey. Debido á puxanza do seu negocio, trasladouse desde a factoría Ivy Works á gran factoría de Etruria Works, chamada así pola cerámica etrusca que imitaba. Wedgwood combinou experimentos na manufactura de cerámica coa produción en masa e co seu interese na mellora das estradas, as canles e as condicións de vida.[ix] Outro industrial destacado foi John Roebuck (1718-1794), quen desenvolveu aplicacións prácticas da química para a industria. En 1746 introduciu cámaras de condensación de chumbo para producir ácido sulfúrico. En 1749 instalou unha fábrica en Escocia para a fabricación de ácido. En 1760 creou a Carron Company, dedicada á siderurxia, onde se utilizaba unha técnica para a conversión de ferro fundido en ferro maleable.[x] Tamén podemos destacar a Henry Maudslay (1771-1831), a quen se coñece como o pai do torno industrial, inventor de máquinas-ferramenta que, en 1803, xunto con Samuel Bentham (1757-1831) e Marc Isambard Brunel (1769-1849), instalou unha fábrica de poleas para barcos en Portsmouth.[xi] Na planta de Portsmouth había unha liña de produción completamente mecanizada como o mundo non vira antes. As máquinas que formaban este complexo eran o resultado do traballo de precisión de Maudslay. Sen as ferramentas melloradas coas que tiña equipado o seu taller, a construción desas máquinas resultaría imposible.[xii]

  Estes e moitos outros empresarios utilizaron os novos recursos dispoñibles grazas ao aforro para a fabricación de bens de capital, a introdución de nova tecnoloxía e a adopción de métodos de produción máis longos que ofrecían unha maior produtividade.

  Joel Mokyr destaca como principal característica dos empresarios o de ser os introdutores da nova tecnoloxía nos procesos de produción. Nese sentido, sinala a influencia das institucións na actitude dos empresarios, afirmando que estes, nunha sociedade rentista como a do mercantilismo, en lugar de dedicarse a actividades produtivas como o desenvolvemento e introdución de nova tecnoloxía, tenderán a dedicarse a actividades que xeren ingresos por medio da manipulación da maquinaria política, buscando privilexios, exencións, exclusión de rivais, etc.[xiii] Este enfoque de Mokyr serviranos de introdución para observar no seguinte artigo o papel que xogou unha das institucións máis influínte, o Estado, durante a Revolución Industrial.

[i] Ver Collin Emmins, Soft Drinks. Their Origins and History (Buckinghamshire: Shire publications, 1991), p. 9 y Steven Johnson, The Invention of Air (Nueva York: Riverhead Books, 2008), p. 46.

[ii] Ludwig von Mises, Human Action. A Treatise on Economics. The Scholar’s Edition (Auburn: Mises Institute, 1998), p. 704.

[iii] “The entrepreneur determines […] in what lines of business to employ capital and how much capital to employ. He determines the expansion and contraction of the size of the total business and its main sections. He determines the enterprise’s financial structure. These are the essential decisions which are instrumental in the conduct of business”. Mises, Human Action, p. 304.

[iv] “[…] a mediator between unfinished resources and final products, placing himself somewhere along the conveyor belt of intertemporal activity, whether it be as a retailer, wholesaler, manufacturer, or extractor of natural resources. Whichever position he chooses in the process of production, each businessman undertakes a similar purpose involving three time-consuming steps: (1) to purchase inputs, (2) transform these inputs into a new product or service, and (3) sell the output to the next stage of production”. Mark Skoussen, The Structure of Production (Nueva York y Londres: New York University Press, 1990), p. 134.

[v] Samuel Lilley, “El progreso tecnológico y la Revolución Industrial, 1700-1914”, pp. 195-264 en Historia económica de Europa. La Revolución Industrial, ed. Carlo M. Cipolla (Barcelona: Ariel, 1983), p. 227.

[vi] Ver Robert E. Schofield, “The Lunar Society of Birmingham; a Bicentenary Appraisal”, Notes and Records of the Royal Society, 21 (1966): 144-161 y Jenny Uglow, The Lunar Men. The Friends Who Made the Future, 1730-1810 (Londres: Faber and Faber, 2010).

[vii] Ver “Samuel Galton Junior: Industrialist” [recuperado el 13-04-2015], disponible en http://historywm.com/samuel-galton-junior-industrialist/

[viii] Barbara M. D. Smith y J. L. Moilliet, “James Keir of the Lunar Society”, Notes and Records of the Royal Society, 22 (1967): 144-154.

[ix] Gaye Blake-Roberts, “Uniting Art and Industry: Josiah Wedgwood. Father of English Potters”, West Midlands History, 1, 1 (primavera 2013): 49.

[x] Francis Espinasse, “Roebuck, John (1718-1794)” en Dictionary of National Biography, 1885-1900, Volume 49 (Londres: Smith, Elder & Co., 1904), p. 237.

[xi] Bentham, ingeniero y arquitecto naval, patentó en 1793 un sistema completo de maquinaria para fabricar bloques de poleas accionado por un motor a vapor. En 1796 fue nombrado Inspector General de los Astilleros con la misión de modernizarlos. Para ello contó con la ayuda de Brunel, ingeniero francés que había diseñado un sistema parecido al de Bentham pero muy superior. Como Brunel no era un mecánico práctico ni tenía experiencia en la construcción de maquinaria, buscó los servicios de Maudslay. Ver Juan Jesús Rodríguez Fraile, “El maquinista ilustrado”, Cuaderno de materiales, 23 (2011): 659-676. Ver también Ian McNeil, An Encyclopaedia of the History of Technology (Londres y Nueva York: Routledge, 1990), p. 30.

[xii] L. T. C. Rolt, Tools for the Job (Londres: Batsford, 1965), p. 90.

[xiii] Joel Mokyr, “Entrepreneurship and the Industrial Revolution in Britain”, preparado para la conferencia Entrepreneurship in History, Nueva York, 20-21 octubre 2006 (abril: 2006): 3.

2017-08-11T22:08:51+02:00

Leave A Comment